دیدار رئیس مأموریت سازمان ملل با جوزف کابیلا در گوما؛ هشدار شورشیان درباره مذاکرات صلح کنگو

جیمز سوان، رئیس مأموریت تثبیت سازمان ملل در جمهوری دموکراتیک کنگو (مونوسکو)، سه‌شنبه ۳ نوامبر ۲۰۲۶ در شهر گوما با جوزف کابیلا، رئیس‌جمهور پیشین این کشور و رهبر ائتلاف تازه «جبهه بازسازی ملت» (FRN)، دیدار کرد. این گفت‌وگو در شرایطی انجام شد که بحران شرق کنگو و آینده توافق‌های صلح همچنان نامشخص است.

در گوما چه گذشت؟

گوما، مرکز استان کیووی شمالی، تحت کنترل شورشیان قرار دارد. به گزارش رسانه‌های محلی کنگو، سوان همراه هیئتی از مقام‌های مأموریت سازمان ملل با کابیلا و دیگر رهبران ائتلاف دیدار کرد. محور اعلام‌شده رایزنی‌ها حفاظت از غیرنظامیان، دسترسی کمک‌های بشردوستانه و نظارت بر آتش‌بس بود. تماس با گروهی که کنترل یک منطقه را در دست دارد، لزوماً به معنای شناسایی سیاسی آن از سوی سازمان ملل نیست.

تهدید به خروج از روند دوحه

خبرگزاری آنادولو روز چهارشنبه ۴ نوامبر گزارش داد که ائتلاف FRN پس از این دیدار درباره احتمال کناره‌گیری از مذاکرات صلح دوحه هشدار داده است. برتران بیسیموا، از معاونان ائتلاف، تغییر احتمالی قانون اساسی کنگو را تهدیدی برای مبنای توافق‌های پیشین توصیف کرد. این موضع، ادعای طرف شورشی است و به معنای خروج قطعی ائتلاف از مذاکرات نیست.

بیسیموا همچنین از مأموریت سازمان ملل خواست نگرانی‌های این ائتلاف را به دولت فلیکس تشیسکدی منتقل کند. در مقابل، موضع نهایی دولت کنگو درباره این هشدار در گزارش‌های بررسی‌شده روشن نشده است.

چرا این دیدار مهم است؟

ائتلاف FRN در اکتبر ۲۰۲۶ با حضور جریان‌های مسلح از جمله گروه ام۲۳ معرفی شد. کابیلا که از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۹ رئیس‌جمهور کنگو بود، اکنون در جایگاه رهبری این ائتلاف قرار گرفته است. حضور رئیس‌جمهور سابق در رأس یک ائتلاف مسلح، اختلاف سیاسی با دولت مرکزی را با بحران امنیتی شرق کشور گره می‌زند.

گوما یکی از مراکز اصلی بحران شرق کنگو است. ادامه ناامنی در منطقه‌ای که مسیرهای جابه‌جایی مردم و کمک‌های انسانی از آن می‌گذرد، برای غیرنظامیان پیامد مستقیم دارد. به همین دلیل، حفاظت از مردم و امکان رساندن کمک‌های بشردوستانه، مستقل از نتیجه مذاکرات سیاسی، از موضوع‌های اصلی مأموریت سازمان ملل است.

چه چیز هنوز معلوم نیست؟

هنوز روشن نیست دیدار سوان و کابیلا به توافق اجرایی تازه‌ای درباره آتش‌بس، دسترسی بشردوستانه یا زمان‌بندی مذاکرات منجر شده باشد. همچنین هشدار ائتلاف درباره خروج از گفت‌وگوهای دوحه را نباید با تصمیم رسمی و اجراشده یکسان دانست. خبرهای بعدی باید بر اعلامیه‌های رسمی طرف‌ها و تغییر واقعی وضعیت میدانی متمرکز باشد.

پیشینه در رونما

رونما پیش‌تر درباره تشکیل ائتلاف تازه جوزف کابیلا با مخالفان کنگو گزارش داده بود. تحول جدید، دیدار مستقیم رئیس مأموریت سازمان ملل با رهبران این ائتلاف و هشدار تازه آنان درباره روند صلح است.

منابع

• آفریکانیوز / گزارش آسوشیتدپرس، ۳ نوامبر ۲۰۲۶
• UNE.CD، گزارش محلی از دیدار، ۳ نوامبر
• آنادولو، هشدار درباره مذاکرات دوحه، ۴ نوامبر