پول جنگ ایران را کدام کنگره می‌دهد؟ مهلت ۱۱ دسامبر پیش از دموکرات‌ها می‌رسد

دموکرات‌ها در انتخابات سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶) هر دو مجلس کنگره‌ی آمریکا را گرفتند، اما اکثریت تازه تا ۱۳ دی (۳ ژانویه) رسماً کار خود را آغاز نمی‌کند. در این حدود شصت روز، کنگره‌ی پیشین با اکثریت جمهوری‌خواه سر کار است و باید پیش از ۲۰ آذر (۱۱ دسامبر) درباره‌ی بودجه‌ی دولت تصمیم بگیرد. پرسش این تحلیل محدود است: پولِ جنگ با ایران را نخست کدام کنگره می‌دهد یا نمی‌دهد؟

چرا ۲۰ آذر مهم‌تر از ۱۳ دی است؟

بودجه‌ی موقتی که کنگره در شهریور تصویب کرد دولت را فقط تا ۱۱ دسامبر باز نگه می‌دارد. سنا این متن را ۱۷ مرداد (۸ اوت) پذیرفته بود. بتی مک‌کالم، ارشدترین دموکرات کمیته‌ی اعتبارات دفاعی مجلس، در بحث روز رأی‌گیری گفت این متن پولی را که رئیس‌جمهور برای «جنگ انتخابی» ایران خواسته بود ندارد. بودجه‌ی موقت فقط هزینه‌های فعلی را با همان سطح سال مالی پیشین ادامه می‌دهد و خرج تازه‌ای تعریف نمی‌کند. در نتیجه تکلیف درخواست تکمیلی دولت به پس از انتخابات رسید.

1. ۱۳ آبان (۴ نوامبر)نتیجه‌ی انتخابات اعلام شده، اما ترکیب نهایی برخی کرسی‌ها در حال شمارش است. کنگره‌ی پیشین هنوز مسئول است.
2. هفته‌ی ۱۸ آبان (۹ نوامبر)بازگشت نمایندگان؛ بر پایه‌ی برنامه‌ی پیش از انتخابات، شش یا هفت هفته‌ی کاری تا کریسمس در پیش است.
3. ۵ آذر (۲۶ نوامبر)روز شکرگزاری و یک هفته‌ی تعطیلی که از تقویم کوتاه جلسه‌ها کم می‌کند.
4. ۲۰ آذر (۱۱ دسامبر)پایان بودجه‌ی موقت؛ تصمیم درباره‌ی بودجه‌ی کامل، تمدید دوباره یا تعطیلی بخشی از دولت.
5. ۱۳ دی (۳ ژانویه ۲۰۲۷)آغاز رسمی کنگره‌ی تازه و دست‌به‌کار شدن اکثریت دموکرات در مجلس نمایندگان.

این تقویم به نفع کسی کار می‌کند که از رأی‌گیری سخت می‌گریزد. به نوشته‌ی یک تحلیل درباره‌ی بودجه‌ی دفاعی، اگر دموکرات‌ها یک یا دو مجلس را بگیرند، کنگره‌ی فعلی احتمالاً بودجه را دوباره موقتاً تمدید می‌کند تا تصمیم درباره‌ی بودجه‌ی کامل سال مالی ۲۰۲۷ به کنگره‌ی تازه برسد. در همین مسیر، پول جنگ ایران نیز به همان کنگره‌ی تازه می‌رسد.

سه مسیر برای پول جنگ

مسیر سوم هم از نظر سیاسی جذاب است و هم دشوار. فرایند «آشتی بودجه‌ای» به جمهوری‌خواهان اجازه می‌دهد بخشی از هزینه را بدون ۶۰ رأی در سنا ببرند، اما مجلس طرح بودجه‌ی خود را در ژوئیه تصویب کرد و سنا از رأی‌دادن به نسخه‌ی خود طفره رفته است. یک مرکز مطالعاتی در واشنگتن می‌گوید اگر این مسیر پیش برود، عدد نهایی به ۶۰ میلیارد دلار نزدیک‌تر است تا به ۳۵۰ میلیارد دلار درخواستی دولت. اینکه همه‌ی گام‌های لازم، از طرح بودجه تا رأی نهایی، در چنین فرصت کوتاهی جا می‌گیرد یا نه، در منابع خوانده‌شده روشن نیست.

بیشتر بخوانید: اگر دموکرات‌ها کنگره را بگیرند، جنگ با ایران واقعاً متوقف می‌شود؟

دموکرات‌ها از ژانویه چه دارند؟

از ژانویه ۲۰۲۷، دموکرات‌ها نوشتن لوایح هزینه‌ی مجلس نمایندگان را در دست می‌گیرند. به برآورد یک نشریه‌ی هندی که اختیارات کنگره را مرور کرده، آن‌ها می‌توانند بازجویی کنند، در سنا نامزدهای دولت را مسدود کنند و بودجه را مشروط کنند. اما همان منبع تأکید می‌کند که برای عبور از فیلیباستر شصت رأی ندارند و ترامپ می‌تواند هر لایحه‌ای را وتو کند. به گفته‌ی منبع، چون پنتاگون هنوز پول تصویب‌شده‌ی قبلی دارد، حتی رد درخواست تازه جنگ را فوراً متوقف نمی‌کند. هزینه‌ی جنگ تا کنون، به نقل از داده‌های پنتاگون، از ۴۷ میلیارد دلار گذشته است.

تجربه‌ی تاریخی هشدار می‌دهد. پس از انتخابات ۲۰۰۶، دموکرات‌ها لایحه‌ای تصویب کردند که تا شهریور ۲۰۰۸ مهلت خروج از عراق می‌داد؛ جورج بوش آن را وتو کرد و دموکرات‌ها ناچار بودجه‌ی جنگ را بدون مهلت تصویب کردند. دیک دربین، که همچنان معاون رهبر دموکرات‌های سنا است، در ۲۰۰۶ گفته بود نمی‌خواهد «خروج شتاب‌زده» را و باید تأمین مالی نیروها را پذیرفت. کریس مورفی، سناتور دموکرات، می‌گوید دموکرات‌ها باید بگویند پول وزارت دفاع را می‌دهند، به شرط آنکه خرج این جنگ نشود. ارزیابی یک پژوهشگر مؤسسه‌ی بروکینگز این است که چنین مبارزه‌ای «بار سنگین سیاسی» است و ممکن است ناچار شود به بسته‌ی بزرگ‌تری بچسبد که وتوی ترامپ را بر سر راه دارد.

حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌های مجلس، گفته نخستین کارهای اکثریت دموکرات «بیرون‌کردن» پیت هگست، وزیر دفاع، خواهد بود؛ و توماس ماسی، نماینده‌ی جمهوری‌خواه، وعده داده پیش از آغاز کنگره‌ی تازه رأی‌گیری درباره‌ی استیضاح هگست را به مجلس بکشاند. اجرای هرکدام هنوز معلوم نیست. دموکرات‌ها اهرم دیگری هم دارند که با تقویم پیوند ندارد: مجلس نمایندگان با اکثریت ساده می‌تواند علیه رئیس‌جمهور از طرف خود شکایت قضایی را تصویب کند. همان پژوهشگر می‌گوید نمایندگان منفرد، طبق رویه‌ی دیوان عالی، جایگاه طرح این شکایت را ندارند، اما کل مجلس شاید داشته باشد. این مسیر هیچ‌وقت به‌طور مستقیم آزموده نشده و نتیجه‌اش معلوم نیست.

بیشتر بخوانید: دموکرات‌ها سنا را گرفتند؛ ان‌بی‌سی و ای‌بی‌سی کنترل مجلس نمایندگان را هم برای آن‌ها پیش‌بینی کردند

قوی‌ترین استدلال مخالف

می‌توان گفت این تحلیل اهمیت ۲۰ آذر را بزرگ می‌کند. بودجه‌ی موقت ممکن است پیش از ۱۱ دسامبر دوباره تمدید شود و پرسش پول جنگ بدون رأی صریحی به ۲۰۲۷ برسد؛ همان‌طور که در تابستان رسید. اگر چنین شود، همه‌ی تصمیم‌های بزرگ همچنان در مجلس دموکرات و در برابر وتوی ترامپ گرفته می‌شود و لحظه‌ی دسامبر فقط یک مکث است. افزون بر این، جنگ در عمل با جریان‌های مالی ازپیش‌تصویب‌شده ادامه می‌یابد و رد یا تأخیر پول تازه آن را متوقف نمی‌کند.

این استدلال بخشی از واقعیت را دارد. اما پاسخ آن این است که درست همین «مکث» نتیجه‌ای سیاسی دارد: هرگاه کنگره‌ی پیشین پولی تصویب کند، کنگره‌ی تازه با وضعیتی کار می‌کند که پیش‌تر ساخته شده است. اگر نکند، دولت بدون پول تازه به ژانویه می‌رسد و اهرم بیشتری برای دموکرات‌ها باقی می‌ماند. نیز یک گزارش، که در یک رسانه‌ی هندی بازتاب یافته، می‌گوید نیروهای آمریکایی در منطقه برای «تلاشی بزرگ» علیه ایران پس از انتخابات آماده بودند؛ اگر چنین چیزی رخ دهد، عملیات پیش از آنکه دموکرات‌ها بتوانند درباره‌ی پول اقدام کنند آغاز می‌شود. این گزارش را مستقل تأیید نکرده‌ایم.

چنین تصمیم‌هایی زیر سایه‌ی نظر عمومی هم هستند. در نظرسنجی خروج از حوزه‌ی رأی، به نقل از یک نشریه‌ی آمریکایی، ۶۲ درصد رأی‌دهندگان جنگ را اشتباه دانسته‌اند و ۷۴ درصد آن را عاملی مهم در رأی خود گفته‌اند. این اعداد وضعیت سیاسی را نشان می‌دهند، اما اینکه نمایندگان بازنده‌ی جمهوری‌خواه در کنگره‌ی پیشین رفتار دیگری نشان دهند هنوز دیده نشده است. جزئیات این نظرسنجی (حجم نمونه و روش) در منبع خوانده‌شده نبود.

بیشتر بخوانید: ترامپ می‌گوید جنگ ایران بخشی از دلیل شکست جمهوری‌خواهان بود، اما پشیمان نیست

برای ایران چه چیزی را باید دید؟

برای تهران، پیام مالی کنگره تنها بخشی از ماجراست. هر توافق هسته‌ای با ایران، طبق قانونی که از ۲۰۱۵ برقرار است، یک دوره‌ی بازبینی ۳۰‌روزه در کنگره دارد. یک تحلیل پیش از انتخابات یادآور شده بود که اگر ترامپ، چنان‌که در سازمان ملل گفته بود، توافق را بلافاصله پس از انتخابات ببندد، این بازبینی به کنگره‌ی پیشین می‌رسد. این هنوز پیش‌بینی است: نه توافقی بسته شده و نه روشن است کنگره‌ی پیشین چه می‌کند. پس هر دو مسیر، پول جنگ و بازبینی توافق، ممکن است پیش از ۱۳ دی به دست کنگره‌ای بیفتد که رأی‌دهندگان تصمیم گرفته‌اند جایش را عوض کنند.