سپاه می‌گوید سه نفتکش در هرمز به مین خوردند؛ تأیید مستقلی هنوز منتشر نشده

روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶) اعلام کرد از بامداد همان روز سه نفتکش «متخلف» در تنگه هرمز دچار انفجار و آتش‌سوزی شده‌اند. به گفته‌ی سپاه، این کشتی‌ها با خاموش‌کردن سامانه‌های ناوبری و شناسایی از «مسیرهای غیرمجاز» عبور می‌کردند و به مین دریایی خورده‌اند. شاهد یا گزارش مستقلی که این روایت را تأیید کند تا زمان انتشار این خبر منتشر نشده است.

سپاه دقیقاً چه گفته است؟

بیانیه‌ی نیروی دریایی سپاه می‌گوید سه نفتکش «از ساعات ابتدایی بامداد» سه‌شنبه تا زمان اعلام، پس از برخورد با مین دریایی منفجر شده‌اند و در سواحل جنوبی تنگه رها شده و در حال سوختن‌اند؛ سپاه حتی نوشته است صیادان بخش شرقی تنگه «شبی روشن» را تجربه کردند. این نهاد افزود مقررات ایران برای عبور از هرمز بارها از ایستگاه‌های رادیویی اعلام شده و سرپیچی از آن‌ها و «همراهی با ارتش متجاوز آمریکا» برای عبور از مسیرهای غیرمجاز با حوادث مشابه همراه خواهد بود. روز دوشنبه نیز سپاه مدعی شده بود از ۲۵ اکتبر تا آن زمان ۱۱ کشتی را به‌دلیل نقض مقررات کشتیرانی ایران به آتش کشیده و برخی غرق شده‌اند.

روایت‌های دیگر چه می‌گویند؟

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) پیش‌تر ادعاهای سپاه درباره‌ی وجود مین را رد کرده و گفته بود «همه‌ی مسیرهای اصلی شناخته‌شده‌ی ترانزیت در تنگه‌ی هرمز توسط نیروهای آمریکایی از مین پاک شده‌اند» و هزاران کشتی تجاری بی‌خطر از این مسیرها عبور کرده‌اند؛ این موضع به نقل از رودائو و درباره‌ی ادعاهای قبلی بوده است. واکنش مشخص سنتکام یا واشنگتن به بیانیه‌ی ۱۲ آبان تا زمان انتشار این خبر یافت نشد. UKMTO در ۴۸ ساعت گذشته چند مورد اصابت «پرتابه‌ی ناشناخته» به کشتی‌ها را هم ثبت کرده و گزارش‌ها از عبارت «روایت‌های متعارض» درباره‌ی حوادث این روزها استفاده کرده‌اند.

واکنش سازمان ملل و نهادهای دریایی

دوجاریک روز دوشنبه ۱۱ آبان گفت دبیرکل «بسیار نگران» افزایش اصابت به کشتی‌های تجاری است، حمله‌ی روز جمعه به یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع قطری را «قاطعانه محکوم» کرد و تأکید کرد همه‌ی طرف‌های درگیر باید امکان رفت‌وآمد آزاد کشتی‌ها از هرمز را تضمین کنند. سازمان جهانی دریانوردی (IMO) بنا بر گزارش یورونیوز، در ماه اکتبر حدود ۳۰ حمله به کشتی‌ها در هرمز و آب‌های اطراف ثبت کرده که تقریباً دو برابر ماه پیش از آن است. نیروی دریایی سلطنتی عمان نیز خدمه‌ی نجات‌یافته‌ی قایق هندی را از آب گرفته است.

موضع تهران در مذاکرات

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه‌ی ایران، روز دوشنبه گفت تبادل پیام میان تهران و واشنگتن از طریق قطر ادامه دارد. او اعلام کرد مهلت هفت‌روزه‌ی پیشنهادی ایران برای بازگشایی هرمز در صورت تحقق برخی شرایط می‌تواند به دو روز کاهش یابد، اما «توپ در زمین آمریکاست» و تنگه تا برداشته‌شدن محاصره‌ی دریایی آمریکا و تأمین کامل خواسته‌های ایران باز نخواهد شد. جزئیات بیشتر مذاکرات را در گزارش طرح دوروزه‌ی هرمز و خبر بررسی پیشنهادها توسط قطر بخوانید. واکنش معتبر تازه‌ای از جریان‌های سیاسی داخل ایران درباره‌ی این بیانیه یافت نشد.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

نام، پرچم، محموله و مالک سه نفتکش، محل دقیق انفجارها، تلفات احتمالی خدمه و علت واقعی آتش‌سوزی‌ها هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است. روشن نیست کدام «مسیر غیرمجاز» مدنظر سپاه است و آیا اصابت‌ها با مین بوده یا مثل چند حادثه‌ی دیگر با پرتابه. بدون گزارش مستقل از خود کشتی‌ها یا نهادهای دریایی، این خبر باید ادعای سپاه تلقی شود، نه واقعیت تأییدشده.