مایکروسافت در یک فصل ۱۰ میلیارد دلار درآمد از اوپن‌ای‌آی ثبت کرد؛ نزدیک ۱۱ درصد کل درآمدش
مایکروسافت در فصل منتهی به ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ از اوپن‌ای‌آی ۱۰ میلیارد دلار درآمد ثبت کرده؛ نزدیک ۱۱ درصد کل درآمد فصلی ۹۲٫۳ میلیارد دلاری آن.
برداشت رونما از داده‌های منتشرشده این است که اوپن‌ای‌آی اکنون برای مایکروسافت هم مشتری بزرگ ابری و هم منبع درآمد مشترک است؛ این وابستگی دوسویه، هم فرصت رشد و هم ریسک تمرکز ایجاد می‌کند. این استنباط رونماست و نه ادعای رسمی هیچ‌یک از دو شرکت.
تصویر آرشیوی Getty Images که تک‌کرانچ در گزارش خود به کار برده است؛ نام عکاس در منبع ذکر نشده و برای این مطلب به نسبت ۱۶:۹ برش خورده است.
مایکروسافت در اظهارنامه‌ای نظارتی اعلام کرده که در فصل منتهی به ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ از قراردادهای تجاری با اوپن‌ای‌آی، از جمله پرداخت‌های تقسیم درآمد، ۱۰ میلیارد دلار درآمد ثبت کرده است؛ رقمی که به نقل از تک‌کرانچ نزدیک ۱۱ درصد کل درآمد فصلی این شرکت را می‌سازد. این عدد نشان می‌دهد وابستگی مالی دو شرکت به هم از یک سرمایه‌گذاری استراتژیک فراتر رفته و به یک رابطه تجاری بزرگ تبدیل شده است.
در این تحلیل می‌خوانید
در یک نگاه
- ۱۰ میلیارد دلار درآمد مایکروسافت از ترتیبات تجاری با اوپن‌ای‌آی در فصل منتهی به ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (به نقل از تک‌کرانچ از اظهارنامه مایکروسافت).
- ۹۲٫۳ میلیارد دلار کل درآمد همان فصل، با رشد ۱۹ درصدی نسبت به فصل مشابه سال قبل (بیانیه رسمی مایکروسافت)؛ سهم اوپن‌ای‌آی طبق محاسبه رونما حدود ۱۰٫۸ درصد.
- ۲۴٫۱ میلیارد دلار درآمد مایکروسافت از اوپن‌ای‌آی در کل سال مالی ۲۰۲۶؛ ۷٫۲ میلیارد دلار مطالبه پرداخت‌نشده از اوپن‌ای‌آی در پایان سپتامبر، در برابر ۶ میلیارد دلار در پایان ژوئن.
- سهم مالکیت مایکروسافت در اوپن‌ای‌آی از حدود ۲۵ درصد در ژوئن به ۲۴ درصد در سپتامبر رسیده است.
مسئله چیست؟
پرسش اصلی این است که رقم ۱۰ میلیارد دلاری چه می‌گوید: آیا مایکروسافت به یک مشتری و شریک بزرگ تکیه کرده است، یا این درآمد صرفاً بازتاب رشد سریع ابر و هوش مصنوعی است؟ پاسخ دقیق به یک نکته بستگی دارد که شرکت‌ها هنوز روشن نکرده‌اند: چه بخشی از این مبلغ تقسیم درآمد است و چه بخشی مصرف خدمات ابری آژور.
پیشینه و تاریخچه
رابطه دو شرکت از سرمایه‌گذاری مایکروسافت در اوپن‌ای‌آی (به نوشته تک‌کرانچ، بیش از ۱۳ میلیارد دلار) آغاز شد و در سال‌های اخیر چند بار بازتعریف شده است. مسیر زیر بر پایه گزارش تک‌کرانچ است.
- اکتبر ۲۰۲۵مایکروسافت بخشی از کنترل خود بر اوپن‌ای‌آی را واگذار کرد و در مقابل، اوپن‌ای‌آی متعهد شد خدمات آژور به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار دیگر بخرد. سهم مایکروسافت پس از بازسازی ساختار سرمایه حدود ۲۷ درصد گزارش شده است.
- نوامبر ۲۰۲۵تک‌کرانچ با استناد به اسناد درزکرده نوشت مایکروسافت در ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ حدود ۸۶۵٫۸ میلیون دلار درآمد خالص تقسیم درآمد از اوپن‌ای‌آی گرفته است. این رقم را هیچ‌یک از دو شرکت در متن گزارش تأیید نکرده‌اند.
- آوریل ۲۰۲۶طبق توافقی جدید، اوپن‌ای‌آی باید تا سال ۲۰۳۰ و با سقفی معین به تقسیم درآمد با مایکروسافت ادامه دهد، اما می‌تواند با ارائه‌دهندگان ابری رقیب هم کار کند.
- ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶پایان سال مالی ۲۰۲۶ مایکروسافت؛ درآمد سالانه از اوپن‌ای‌آی ۲۴٫۱ میلیارد دلار و سهم مالکیت حدود ۲۵ درصد.
- ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶مایکروسافت نتایج فصل نخست سال مالی ۲۰۲۷ را منتشر کرد: درآمد ۹۲٫۳ میلیارد دلار و رشد ۴۸ درصدی آژور. تک‌کرانچ همان روز از اظهارنامه شرکت رقم ۱۰ میلیارد دلار درآمد از اوپن‌ای‌آی را گزارش کرد.
| شاخص | مقدار | دوره و منبع |
|---|---|---|
| درآمد مایکروسافت از اوپن‌ای‌آی | ۱۰ میلیارد دلار | فصل منتهی به ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶؛ تک‌کرانچ از اظهارنامه مایکروسافت |
| درآمد مایکروسافت از اوپن‌ای‌آی | ۲۴٫۱ میلیارد دلار | کل سال مالی ۲۰۲۶؛ تک‌کرانچ |
| کل درآمد مایکروسافت | ۹۲٫۳ میلیارد دلار (+۱۹٪) | همان فصل؛ بیانیه رسمی مایکروسافت |
| درآمد ابر مایکروسافت | ۶۳٫۹ میلیارد دلار (+۳۰٪) | همان فصل؛ بیانیه رسمی مایکروسافت |
| رشد آژور | ۴۸ درصد | همان فصل؛ بیانیه رسمی مایکروسافت |
| تعهدات اجرانشده تجاری (cRPO) | ۶۷۷ میلیارد دلار (+۷۳٪) | پایان همان فصل؛ بیانیه رسمی مایکروسافت |
| مطالبات از اوپن‌ای‌آی | ۷٫۲ میلیارد دلار (در برابر ۶ میلیارد دلار در پایان ژوئن) | پایان سپتامبر ۲۰۲۶؛ تک‌کرانچ |
نسبت ۱۰ به ۹۲٫۳ میلیارد دلار حدود ۱۰٫۸ درصد می‌شود که با «نزدیک ۱۱ درصد» در گزارش تک‌کرانچ هم‌خوان است. اگر همین آهنگ فصلی ادامه یابد، به نوشته تک‌کرانچ سالانه به حدود ۴۰ میلیارد دلار می‌رسد؛ این یک برون‌یابی ساده است و نه پیش‌بینی شرکت.
بازار، سهام و نقشه بازار رونما
واکنش بازار به این افشا برای سهام مایکروسافت (MSFT) تأییدنشده است؛ رونما در این چرخه عدد قیمت یا درصد تغییری از منبع معتبر نخوانده و به همین دلیل رقمی نمی‌نویسد. بیانیه رسمی مایکروسافت نیز درباره حرکت سهام چیزی نگفته است. برای دنبال‌کردن سهام و بازارهای جهانی می‌توانید از نقشه بازار رونما و صفحه سهام استفاده کنید.
نکته‌ای حسابداری هم هست: مایکروسافت در سود غیرGAAP اثر سرمایه‌گذاری در اوپن‌ای‌آی را کنار گذاشته است. طبق بیانیه رسمی، این اثر در فصل جاری یک سود خالص ۲۰۷ میلیون دلاری و در فصل مشابه سال قبل یک زیان خالص ۳٫۱ میلیارد دلاری بوده است.
تأثیر و راهکارها
برای صنعت هوش مصنوعی، این گزارش یکی از معدود نشانه‌های عددی از اندازه واقعی هزینه‌کرد یک آزمایشگاه پیشرو است. افزایش مطالبات از ۶ به ۷٫۲ میلیارد دلار نیز، به تفسیر تک‌کرانچ، پول بابت معاملات قبلی است و درآمد اضافه نیست؛ اما رونما آن را شاخصی برای رصد توان پرداخت و زمان‌بندی دریافت‌ها می‌داند. برای زنجیره تأمین سخت‌افزار، رشد ۴۸ درصدی آژور و تعهدات اجرانشده ۶۷۷ میلیارد دلاری یعنی تقاضای مراکز داده همچنان بالاست، هرچند سهم دقیق اوپن‌ای‌آی از آن جدا گزارش نشده است. پیامد مستقیم و مستند برای کاربران ایرانی گزارش نشده است.
ضدتحلیل
قوی‌ترین اعتراض به تز بالا این است که ۱۰ میلیارد دلار «درآمد از اوپن‌ای‌آی» لزوماً وابستگی خطرناک نیست؛ ممکن است بخش بزرگی از آن مصرف عادی آژور باشد که مشتریان دیگر هم دارند. از سوی دیگر، توافق آوریل ۲۰۲۶ به اوپن‌ای‌آی اجازه همکاری با ابرهای رقیب را می‌دهد، پس سهم این مشتری در آینده می‌تواند کاهش یابد. تا انتشار تفکیک رسمی، هر دو خوانش ممکن است.
راهکارها و توصیه‌های عملی
الف) توسعه‌دهندگان، مهندسان و مدیران فنی: اگر معماری شما به یک ارائه‌دهنده ابری یا یک مدل خاص گره خورده، این گزارش یادآور تمرکز بازار است. سناریوی جابه‌جایی میان ابرها و مدل‌ها را در طراحی لحاظ کنید و هزینه استنتاج را جداگانه رصد کنید.
ب) سرمایه‌گذاران و فعالان بازار (فقط رصد و ریسک؛ این متن توصیه خرید یا فروش نیست): رصد کنید که مایکروسافت در گزارش‌های بعدی تفکیک تقسیم درآمد و آژور را اعلام می‌کند یا نه، روند مطالبات از اوپن‌ای‌آی چه می‌شود، و سهم مالکیت پس از رقیق‌شدن چگونه تغییر می‌کند. ریسک‌ها شامل تمرکز درآمد روی یک مشتری و ابهام در ترکیب درآمد است.
ج) کاربران نهایی و کسب‌وکارها: این گزارش بر خدمات روزمره اثر فوری ندارد. کسب‌وکارهایی که به ابزارهای مبتنی بر این دو شرکت وابسته‌اند، بهتر است قرارداد و گزینه‌های جایگزین را بازبینی کنند. برای زمینه‌ای دیگر از اقتصاد پلتفرم‌ها، گزارش رونما درباره تغییر مدل ردیت را ببینید.
جمع‌بندی
طبق داده‌های موجود، درآمد ۱۰ میلیارد دلاری مایکروسافت از اوپن‌ای‌آی در یک فصل واقعاً بزرگ و نزدیک ۱۱ درصد کل درآمد است، اما ترکیب آن مشخص نیست. شاخص‌های آینده: تفکیک رسمی درآمد، روند مطالبات، سهم مالکیت و اثر قرارداد آوریل ۲۰۲۶ بر مصرف آژور.
پرسش‌های پرتکرار
مایکروسافت دقیقاً چقدر از اوپن‌ای‌آی درآمد داشت؟
این رقم چند درصد درآمد مایکروسافت است؟
آیا قیمت سهام مایکروسافت پس از این خبر تغییر کرد؟
سهم مایکروسافت از اوپن‌ای‌آی چقدر است؟
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتحلیلگر ریسک ژئوپلیتیک با تمرکز بر ایران، ترکیه، خلیج فارس و قفقاز. اثر تغییر ائتلاف‌ها و تنش‌های امنیتی بر اقتصاد و بازارها را نیز پوشش می‌دهد.
مطالب مرتبط
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵ترامپ و جنگ فرسایشی ایران؛ آیا فشار حداکثری علیه آمریکا عمل می‌کند؟ | تحلیل ۳۶۰
تحلیل · ۱۱ آبان ۱۴۰۵خامنهای دستور «پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی» داد؛ این تهدید چه چیزی را عوض می‌کند؟
تحلیل · ۱۱ آبان ۱۴۰۵