مجوز شهر و شهرک جدید در تهران و البرز سه سال صادر نمی‌شود؛ دولت می‌گوید جا برای ۵ میلیون نفر هست

غلامرضا کاظمیان، معاون معماری و شهرسازی وزیر راه، روز ۱۲ آبان ۱۴۰۵ گفت صدور مجوز برای شهرک و شهر جدید در تهران و البرز سه سال متوقف می‌ماند، چون طرح‌های مصوب ظرفیت حدود ۲۲ میلیون نفر را پیش‌بینی کرده‌اند و جمعیت فعلی دو استان حداکثر ۱۷ میلیون نفر است. او تأکید کرد مصوبه، توسعه درون‌شهری را ممنوع نکرده است.

مصوبه دقیقاً چه می‌گوید؟

هیئت وزیران به پیشنهاد شورای عالی شهرسازی و معماری، «برنامه اقدام برای ساماندهی، پالایش عملکردی و تمرکززدایی از استان‌های تهران و البرز» را تصویب کرد. به گزارش تین‌نیوز، ناترازی آب و انرژی، ترافیک، افت کیفیت زیست و آلودگی هوا دلایل اصلی مقدمه‌اند. ماده ۸ صدور مجوز شهرک مسکونی و شهر جدید را سه سال ممنوع می‌کند و تأمین مسکن را به توسعه درون‌زا و میان‌افزا محدود می‌داند. ماده ۴ هم برای شهرک و ناحیه صنعتی همین مدت را در نظر گرفته است. تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی در دو استان نیز ممنوع شده و افزایش محدوده روستایی فقط به اندازه نرخ رشد طبیعی جمعیت مجاز است.

استدلال دولت: ظرفیت خالی و توسعه درون‌زا

کاظمیان گفت مصوبه ابتدا در شورای عالی شهرسازی با حضور همه اعضا بررسی، سپس در کمیسیون زیربنایی هیئت دولت مطرح و در نهایت در کل هیئت دولت تصویب شده است. به گفته او، بافت‌های فرسوده، محله‌های هدف بازآفرینی و سکونتگاه‌های غیررسمی از جمله ظرفیت‌هایی‌اند که باید برای مسکن استفاده شوند. اگر افق طرح جامع شهری نزدیک باشد، مثلاً در ۱۴۰۷ تمام شود، بازنگری آن از همین حالا شروع می‌شود و در صورت نیاز ظرفیت شهر افزایش می‌یابد. او پیش‌تر هم گفته بود ساخت‌وساز در تهران و البرز ممنوع نشده و آنچه محدود می‌شود، بارگذاری جمعیت و فعالیت فراتر از طرح‌های جامع و تفصیلی است.

انتقادها: گرانی مسکن و تعارض با قانون

منتقدان بیشتر در مجلس‌اند. نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰، در جلسه علنی ۳ آبان گفت اجرای مصوبه به افزایش شدید قیمت مسکن و محرومیت اقشار کم‌درآمد منجر می‌شود و از هیئت تطبیق خواست آن را رد کند. مجتبی یوسفی، عضو کمیسیون عمران، آن را «پروژه گران‌سازی مسکن» نامید و مدعی شد با قانون جهش تولید مسکن و ماده ۵۰ برنامه هفتم تعارض دارد. سیدمنان رئیسی، عضو همین کمیسیون، گفت نامه ابطال مصوبه را به هیئت تطبیق فرستاده است. این‌ها اظهارنظر و پیش‌بینی منتقدان است و اثر واقعی مصوبه بر قیمت مسکن هنوز با داده‌ی معاملات سنجیده نشده است.

خط زمانی

1. ۸ مهر ۱۴۰۵تصویب برنامه اقدام در جلسه هیئت وزیران.
2. ۲۶ مهر ۱۴۰۵ابلاغ تصویب‌نامه شماره ۸۷۰۹۳.
3. ۲۹ مهر ۱۴۰۵انتشار جزئیات مواد مصوبه در رسانه‌ها.
4. ۳ آبان ۱۴۰۵تذکر پژمانفر در صحن مجلس و درخواست رد مصوبه.
5. ۵ آبان ۱۴۰۵گزارش ارسال نامه ابطال مصوبه به هیئت تطبیق.
6. ۱۲ آبان ۱۴۰۵توضیح کاظمیان درباره ظرفیت ۲۲ میلیون‌نفری و ممنوعیت سه‌ساله.

آنچه هنوز روشن نیست

تاریخ دقیق شروع دوره‌ی سه‌ساله و سازوکار اجرایی در شهرهایی که طرح جامعشان به افق نزدیک است، در گزارش‌های منتشرشده نیامده است. عدد ظرفیت ۲۲ میلیون نفر و ۵ میلیون نفر ظرفیت خالی برآورد مقام دولتی است و منبع مستقل جداگانه‌ای ندارد. برآورد ۴۶ تا ۵۰ هزار واحد ظرفیت باقی‌مانده هم از یک نماینده است. نتیجه‌ی بررسی هیئت تطبیق نیز تا زمان انتشار این خبر اعلام نشده است.