سیسی مرز مأموریت مصر را روشن کرد: دفاع از خاک عربستان، نه حمله به یمن؛ رأی پارلمان هنوز مانده

عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ گفت تلاش نظامی پیشنهادی قاهره برای عربستان «دفاع از خاک سعودی» است و «حمله به یمن» را شامل نمی‌شود. این سخنان در حالی بیان شد که پارلمان مصر هنوز درباره مجوز او رأی نداده است. این گزارش مرز اعلام‌شده، زمینه حمله‌های حوثی‌ها و پرسش‌های بی‌پاسخ را بررسی می‌کند.

سیسی دقیقاً چه گفت و چرا مهم است؟

سیسی در نشست «امنیت وطن و شهروند» مجمع مصر ۲۰۲۶ گفت پیشنهاد نظامی او شامل حمله به یمن نمی‌شود. به نقل خبرگزاری فرانسه، او تأکید کرد عملیات نظامی مصر «فراتر از مرزهای مصر یا مرزهای هر کشور برادر» نمی‌رود. روزنامه دیلی‌نیوز مصر نیز از قول او نوشت ثبات برادران مصر در خلیج فارس برای مصر مسئله امنیت ملی و امنیت ملی عربی «تقسیم‌ناپذیر» است. اهمیت این جمله در تفکیک دفاع از تهاجم است.

پیشینه: از حمله به فرودگاه ریاض تا سخنرانی ۲۱ اکتبر

1. ۱ اکتبر ۲۰۲۶طبق ذه‌نشنال، حمله‌های حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض آغاز شد؛ تا ۱۵ اکتبر ۲۰ حمله گزارش شده است.
2. ۵ اکتبر ۲۰۲۶ریاض توافق دفاع مشترک مکه را فعال کرد (ذه‌نشنال).
3. ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶مرگبارترین حمله در ریاض ۱۳ کشته داشت؛ یکی از آنان مهماندار پرواز مصری بود (ذه‌نشنال).
4. ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶سیسی از پارلمان مجوز خواست و گفت اجازه نمی‌دهد امنیت عربستان آسیب ببیند؛ رئیس پارلمان حوثی‌ها در نامه‌ای از قاهره خواست در صف «نیروهای تکفیری و اشغالگر اسرائیلی» قرار نگیرد.
5. ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶شورای دفاع ملی مصر «همه حمایت لازم و ممکن» را از عربستان وعده داد؛ الجزیره از نشست فوق‌العاده پارلمان خبر داد.
6. ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶سیسی مرز «دفاع، نه حمله» را اعلام کرد؛ خبرگزاری فرانسه از دو نشست محرمانه و تعویق بحث تا هفته آینده نوشت.

تفاوت روایت‌ها درباره نشست پارلمان قابل‌توجه است: الجزیره از نشست روز ۱۸ اکتبر گفت، ذه‌نشنال از تمدید دو روزه نشست خبر داد و خبرگزاری فرانسه ۲۱ اکتبر از تعویق تا هفته بعد نوشت. هیچ‌یک از منابع خوانده‌شده نتیجه رأی را گزارش نکرده‌اند.

مصر چه چیزی می‌خواهد و چه چیزی را نمی‌خواهد؟

الجزیره از قول تحلیلگران می‌نویسد کمک محتمل مصر بیشتر دفاع هوایی و موشکی در اطراف زیرساخت‌های حیاتی، رهگیری پهپاد، اسکورت دریایی و تبادل اطلاعات است، نه اعزام نیرو به خط مقدم. سابقه دخالت دهه ۱۹۶۰ عبدالناصر در یمن، با تلفات سنگین، دلیلی است که یکی از تحلیلگران برای پرهیز قاهره از عملیات زمینی مطرح می‌کند. منافع اقتصادی هم مطرح است: به گفته وزیر خارجه مصر، حمله‌های حوثی‌ها به کشتی‌ها از ۲۰۲۳ حدود ۱۱ میلیارد دلار به کانال سوئز زیان زده است.

ضدتحلیل: آیا «دفاع بدون حمله» مرز روشنی است؟

قوی‌ترین اعتراض این است که مرز میان دفاع و تهاجم در جنگ موشکی و پهپادی مبهم است: رهگیری پهپاد یا اسکورت دریایی می‌تواند به درگیری مستقیم با حوثی‌ها بینجامد. حوثی‌ها نیز در نامه ۱۷ اکتبر هشدار داده‌اند ورود مصر «خطر جدی برای امنیت ملی» آن است. از سوی دیگر، عربستان ایران را به تشویق حمله‌ها متهم می‌کند و تهران این را رد می‌کند (الجزیره)؛ این اتهام در منابع خوانده‌شده مستقل راستی‌آزمایی نشده است.

جمع‌بندی و شاخص‌های رصد

پاسخ به پرسش اصلی: سیسی بیش از آنکه ورود مصر به جنگ یمن را اعلام کند، سقف آن را تعیین کرد. اما این سقف به رأی دوسوم پارلمان، درخواست ریاض و رفتار حوثی‌ها وابسته است. شاخص‌های آینده عبارت‌اند از نتیجه رأی هفته آینده، اعلام نوع و محل استقرار نیروهای مصری، واکنش رسمی حوثی‌ها و ادامه یا توقف حمله به فرودگاه ریاض و تأسیسات آرامکو.