
برزیل یارانهی ۱٫۴۰ رئالی دیزل وارداتی را تمدید نکرد؛ یارانهی ۲٫۱۲ رئالی دیزل جادهای ادامه دارد
وزارت دارایی برزیل اعلام کرد یارانهی ۱٫۴۰ رئالی ویژهی دیزل وارداتی پس از یک ماه تمدید نمیشود؛ یارانهی ۲٫۱۲ رئالی دیزل جادهای همچنان برقرار است و بازبینی دوباره به قیمت نفت وابسته است.
وزارت دارایی برزیل شامگاه جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد یارانهی ۱٫۴۰ رئال برای هر لیتر دیزل وارداتی، که یک ماه پیش برقرار شده بود، تمدید نمیشود و با پایان اعتبار «ابلاغیهی ۳٫۰۸۲ وزارت دارایی» مورخ ۱۳ اکتبر منقضی شده است. این تصمیم یارانهی ۲٫۱۲ رئالی دیزل جادهای را تغییر نمیدهد و آن یارانهی جداگانه همچنان معتبر است.
در این خبر اقتصادی میخوانید
چه شد؟
وزارت دارایی برزیل میگوید یارانهی ۱٫۴۰ رئالی برای کاهش اثر افزایش قیمتهای بینالمللی سوخت بر بازار داخلی ایجاد شده بود. آژانسیا برازیل مینویسد این بسته یک ماه پیش، همزمان با افزایش قیمت نفت ناشی از تنشها و درگیری در خاورمیانه، اعلام شد و اعتبار اولیهی آن ۳۰ روز بود. بر اساس اطلاعیهی وزارت، امکان بازبینی دوبارهی این یارانه رد نشده و به روند قیمت نفت وابسته خواهد بود.
دو یارانه ارزش و قواعد متفاوتی دارند. مبلغ ۱٫۴۰ رئال در هر لیتر مخصوص دیزل وارداتی بود و اکنون پایان یافته است. مبلغ ۲٫۱۲ رئال در هر لیتر برای «دیزل A» جادهای است، یعنی دیزل خالص پیش از مخلوطشدن اجباری با بیودیزل، و طبق ابلاغیهی ۳٫۱۸۱ همین وزارت در ۲۷ اکتبر برای ۳۰ روز دیگر تمدید شد. دیزل A را پالایشگاهها و واردکنندگان میفروشند و «دیزل B» همان است که پس از افزودن بیودیزل در پمپبنزینها عرضه میشود. یارانه در این سازوکار پرداختی دولت به تولیدکنندگان یا واردکنندگان است تا هزینهی عرضه کاهش یابد.
چرا؟
به گفتهی دولت، بیش از ۲۵ درصد مصرف دیزل برزیل به واردات وابسته است؛ بنابراین هر بار قیمت جهانی بالا برود، هزینهی واردات هم بالا میرود و یارانه میکوشد بخشی از این اختلاف را جبران کند تا فشار کامل به قیمت پمپ نرسد. وزارت دارایی دلیل پایان دادن را بهصراحت توضیح نداده؛ اما آژانسیا برازیل متن را کنار تحولات مالی قرار میدهد: مجلس سنا روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر متن پایهی بستهی تعدیل مالی را تصویب کرد که صرفهجویی تا ۶۰ میلیارد رئال در ۲۰۲۷ پیشبینی میکند و پیشنهادی هم برای خارجکردن تا ۱۰٫۵ میلیارد رئال یارانهی دیزل از محاسبهی هدف مالی ۲۰۲۶ دارد.
بازار نفت نیز در همان روز جهت مشخصی نداشت. بر پایهی دادههای ذکرشده در آژانسیا برازیل، نفت برنت جمعه با ۰٫۰۲ درصد افزایش ۹۵٫۸۴ دلار بود و دبلیوتی با ۰٫۲۰ درصد کاهش ۸۸٫۵۶ دلار؛ هر دو در هفته حدود ۲٫۵ درصد افت کردند. آژانس بینالمللی انرژی از افزایش مازاد نفت جهانی خبر داده است، اما به نوشتهی همان گزارش خطر اخلال در انتقال نفت از تنگهی هرمز همچنان باقی است.
واکنشها
واکنش وزارت دارایی برزیل
وزارت دارایی در اطلاعیهی شامگاه جمعه گفت یارانهی ۱٫۴۰ رئالی پس از انقضای ابلاغیهی ۱۳ اکتبر تمدید نمیشود، یارانهی ۲٫۱۲ رئالی دیزل جادهای همچنان پابرجاست و ارزیابی دوبارهی یارانهی وارداتی منتفی نیست و به قیمت نفت بستگی دارد. داریو دوریگان، وزیر دارایی، هنگام اعلام همین یارانه در ۹ اکتبر (دو هفته مانده به دور دوم انتخابات) آن را به تضمین عرضه ربط داده و گفته بود هدف حفظ آرامش در تأمین سوخت کشور است. وزارت دارایی در اطلاعیهی جمعه ارتباط تصمیم با بستهی مالی را توضیح نداده است.
واکنش واردکنندگان و تحلیلگران بازار سوخت
بر اساس گزارش نشریهی «بیپیمانی»، انجمن واردکنندگان سوخت برزیل (آبیکام) هشدار داده بود پتروبراس دیزل را در پالایشگاه حدود ۳٫۵۷ رئال میفروشد، در حالی که قیمت معادل بینالمللی ۷٫۴۹۷ رئال است؛ یعنی شرکت دولتی نفت حدود ۴۷ درصد قیمت جهانی را دریافت میکند. به گفتهی یکی از کارشناسان نقلشده در همان گزارش، دو یارانهی «انباشته» وجود داشت و دیزل بدون حمایت دولت تقریباً دو برابر گرانتر بود. این برآوردها پیش از پایان یارانهی ۱٫۴۰ رئالی منتشر شده و هنوز اثر این تصمیم بر قیمت پمپ ارزیابی نشده است.
واکنش پتروبراس و مجلس
در منابع بررسیشده تا ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ بیانیهی تازهای از پتروبراس دربارهی پایان یارانهی وارداتی یافت نشد، بنابراین موضعی به این شرکت نسبت داده نمیشود. در مجلس، سنا متن پایهی بستهی مالی را تصویب کرده و آژانسیا برازیل مینویسد رأیگیری دربارهی اصلاحیهها برای سهشنبه ۱۷ نوامبر پیش از رفتن لایحه به مجلس نمایندگان برنامهریزی شده است. خارجکردن یارانهی دیزل از محاسبهی هدف مالی، اگر تصویب شود، هزینه را حذف یا صرفهجویی ایجاد نمیکند و فقط اجازه میدهد آن مبلغ هنگام سنجش هدف نتیجهی اولیه نادیده گرفته شود.
آنچه باید بدانیم
نشریهی «اِیشوس» در گزارش ۹ اکتبر نوشت یارانهی افزودهی دیزل وارداتی ۳۰ روز اعتبار داشت و هزینهی آن حدود ۱٫۶ میلیارد رئال برآورد شده بود؛ بستهی گستردهتر سوخت شامل صفر کردن مالیاتهای فدرال بنزین و افزایش یارانهی اتانول هیدراته بود و برای بنزین و اتانول ۳٫۶ میلیارد رئال در ۳۰ روز هزینه داشت. همان نشریه مینویسد پتروبراس ۱۳٫۳ میلیارد رئال از ۱۵٫۵ میلیارد رئال یارانهی پرداختشده توسط آژانس ملی نفت (ANP) تا ۳۰ سپتامبر را دریافت کرده، یعنی ۸۶ درصد کل، و ۷۷ درصد دیزل A فروختهشده از مارس تا اوت را عرضه کرده است. در تنها یارانهی ۲۰۲۶ که فقط برای واردکنندگان دیزل بود (طبق فرمان موقت ۱۳۴۹/۲۰۲۶، ۳۴۸ میلیون رئال)، پتروبراس چیزی نگرفت و پول به شرکتهای رویال فیک، پالایشگاه ماناوس، سول پلاتا و سی ترید رسید.
در منشأ واردات نیز تغییر مهمی دیده میشود: بر اساس دادهی وزارت توسعه و صنعت و تجارت (MDIC) که اِیشوس نقل کرده، در ژوئیه و اوت ۶۸ درصد دیزل وارداتی برزیل از آمریکا آمد و خرید از روسیه پس از حمله به پالایشگاههای آن کشور عملاً متوقف شد. پیشتر نیز دولت برزیل بخشی از یارانهها را جمع کرده بود: ابلاغیهی وزارت دارایی از ۱ ژوئیه یارانهی ۰٫۳۵ رئالی دیزل را پایان داد، و در مه اعلام شده بود ۲۶ ایالت به رژیم ویژهی دیزل وارداتی پیوسته و ۰٫۶۰ رئال از هزینهی هر لیتر را خود میپردازند.
راهکار
مقامهای برزیلی چند ابزار را مطرح کردهاند. وزارت دارایی گفته یارانهی وارداتی در صورت نیاز با توجه به قیمت نفت دوباره بررسی میشود و یارانهی ۲٫۱۲ رئالی دیزل جادهای ادامه مییابد. دوریگان در ۹ اکتبر گفته بود برای رسیدن اثر یارانه به مصرفکننده بازرسی لازم است تا بخش سوخت آن را به پمپ منتقل کند. بستهی مالی سنا نیز با خارجکردن تا ۱۰٫۵ میلیارد رئال یارانهی دیزل از محاسبهی هدف ۲۰۲۶ و کاهش سقف رشد واقعی هزینههای عمومی از ۲٫۵ به ۲ درصد در شرایطی معین، سعی دارد انعطاف مالی ایجاد کند. اینها گزینههای رسمیاند و هنوز اثرشان بر قیمت نهایی دیزل سنجیده نشده است.
پیشینه
برزیل از بهار ۲۰۲۶ و پس از جهش قیمت سوخت ناشی از جنگ در خاورمیانه مجموعهای از یارانهها را اجرا کرد. به نوشتهی «اِیشوس» و روزنامهی «کوریو برازیلینسه»، در ۷ آوریل یارانهی ۱٫۲۰ رئالی برای دیزل وارداتی و ۰٫۸۰ رئالی ویژهی پتروبراس تعریف شد. در ۳۰ ژوئن وزارت دارایی بازگشت تدریجی از یارانهها را آغاز کرد و از ۱ ژوئیه یارانهی ۰٫۳۵ رئالی را متوقف کرد. فرمان موقت دیزل (۱۳۹۱/۲۰۲۶) در سپتامبر صادر شد و ابلاغیهی ۱۵ سپتامبر یک رئال برای همهی دیزل جادهای تعیین کرد؛ در ۹ اکتبر ۱٫۴۰ رئال ویژهی دیزل وارداتی به یارانهی ۲٫۱۲ رئالی اضافه شد و در ۲۷ اکتبر ۲٫۱۲ رئال برای ۳۰ روز دیگر تمدید شد.
چه میشود بعد؟
سه تاریخ و موضوع قابل پیگیری است. اعتبار یارانهی ۲٫۱۲ رئالی که در ۲۷ اکتبر تمدید شد در حدود پایان نوامبر تمام میشود و باید دید وزارت دارایی آن را دوباره تمدید میکند یا نه. رأیگیری دربارهی اصلاحیههای بستهی مالی در سنا ۱۷ نوامبر انجام میشود و سپس لایحه به مجلس نمایندگان میرود. و سرانجام، روند قیمت نفت، که وزارت دارایی آن را مبنای بازبینی دوبارهی یارانهی وارداتی اعلام کرده، تعیین میکند آیا یارانهی ۱٫۴۰ رئالی بهزودی بازمیگردد.
منبع اصلی: Agência Brasil؛ منابع تکمیلی: Eixos، BP Money، Agência Brasil (بازارها).
منابع
- منبع اصلی Agência Brasil
- منبع تکمیلی Eixos
- منبع تکمیلی BP Money
- منبع تکمیلی Agência Brasil (بازارها)
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در انرژی
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










