عکس: رونماآمریکا از ژاپن خواست هزینه میزبانی نظامیانش را سه برابر کند
واشینگتن در مذاکرات پنجساله تازه بیش از سه تریلیون ین از ژاپن خواسته است، اما توکیو رقمی نزدیک به ۱٫۵ تریلیون ین را بررسی میکند؛ توافق نهایی هنوز اعلام نشده است.
آمریکا در مذاکرات تازه با ژاپن خواسته است سهم مالی توکیو از هزینه استقرار نیروهای آمریکایی در خاک این کشور در پنج سال آینده به بیش از سه تریلیون ین برسد. این مبلغ نزدیک به سه برابر سطح توافق فعلی است. رسانههای ژاپنی روزهای ۱۳ و ۱۴ نوامبر به نقل از منابع آگاه گزارش دادند دولت ژاپن رقمی نزدیک به ۱٫۵ تریلیون ین را برای دوره بعدی بررسی میکند. هیچیک از این ارقام هنوز به توافق رسمی دو دولت تبدیل نشده است.
در این خبر سیاسی میخوانید
برنامه مورد مذاکره سالهای مالی ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ را پوشش میدهد و جایگزین توافقی میشود که پایان مارس ۲۰۲۷ منقضی خواهد شد. ژاپن در پنج سال مالی فعلی حدود ۱٫۰۶ تریلیون ین برای حمایت از استقرار نیروهای آمریکایی تعهد کرده است. این مبلغ در گزارشهای رسمی با عدد دقیقتر ۱٬۰۵۵٫۱ میلیارد ین نیز آمده است. تفاوت جزئی دو بیان ناشی از گردکردن رقم است و به دو قرارداد متفاوت اشاره ندارد.
مقایسه میانگینها اندازه اختلاف را روشنتر میکند. توافق فعلی سالانه بهطور متوسط حدود ۲۱۱ میلیارد ین هزینه دارد. خواسته واشینگتن اگر در پنج سال به سه تریلیون برسد، میانگین سالانه نزدیک به ۶۰۰ میلیارد ین خواهد بود؛ پیشنهادی که توکیو بررسی میکند حدود ۳۰۰ میلیارد ین در سال است. اینها میانگین محاسباتیاند و معلوم نیست در توافق نهایی چه سهمی به هر سال مالی اختصاص یابد.
سهم ژاپن از هزینه حضور نظامیان آمریکا چیست؟
این هزینه در ژاپن با عنوان «حمایت کشور میزبان» شناخته میشود. موضوع آن تنها حقوق سربازان آمریکایی نیست؛ بخشی از هزینههای اداره و نگهداری پایگاهها و امکانات لازم برای حضور نیروها را پوشش میدهد. آمریکا دهها هزار نیروی نظامی در ژاپن مستقر کرده و پایگاههای آن از عناصر اصلی پیمان امنیتی دو کشور در شرق آسیا هستند. بنابراین اختلاف مالی با برنامهریزی نظامی و روابط سیاسی توکیو و واشینگتن پیوند مستقیم دارد.
دولت دونالد ترامپ بارها از متحدان آمریکا خواسته است هزینه بیشتری برای امنیت خود و میزبانی نیروهای آمریکایی بپردازند. در دوره نخست ریاستجمهوری او نیز گزارشهایی از درخواست افزایش چندبرابری کمک مالی ژاپن منتشر شد، اما توافق نهایی به سطح مطالبه اولیه نرسید. این پیشینه نشان میدهد رقم اعلامشده در آغاز مذاکرات لزوماً نتیجه پایان گفتوگوها نخواهد بود.
از طرف دیگر ژاپن از سالهای گذشته در حال افزایش بودجه دفاعی و تقویت توان نظامی خود بوده است. مقامهای توکیو میگویند باید میان بودجهای که برای نیروها و تجهیزات خود کشور صرف میشود و پولی که در قالب حمایت از نیروهای آمریکایی پرداخت میشود تعادل برقرار کنند. واشینگتن ممکن است افزایش بودجه دفاعی ژاپن را جایگزین کافی برای سهم حضور نیروهایش نداند. همین تفاوت نگاه یکی از دشواریهای رسیدن به رقم مشترک است.
منابع دیپلماتیک ژاپنی گفتهاند پذیرش مطالبه سه تریلیون ین دشوار خواهد بود، اما مبلغ نزدیک به یکونیم تریلیون ین قابل بررسی است. بااینحال موضع غیررسمی یک منبع در مذاکره، تصمیم نهایی کابینه یا پارلمان ژاپن محسوب نمیشود. برای آنکه نتیجه قطعی اعلام شود، باید رقم توافقشده، جدول پرداخت و ردیفهای هزینه در اطلاعیههای رسمی دو طرف مشخص شود.
پایگاهها در برابر حملات احتمالی مقاوم میشوند؟
بخش تازه بحث به ایمنی خود پایگاهها مربوط است. رسانههای ژاپنی نوشتهاند مقامها گزینههایی مانند ساخت پناهگاه، مقاومسازی ساختمانها و انتقال برخی امکانات حساس به زیرزمین را بررسی میکنند. هدف این اقدامات حفظ کارکرد پایگاه در صورت وقوع حمله است. در گزارشهای مذاکرات از امکان اختصاص بیش از ۳۰۰ میلیارد ین در سال برای تقویت بعضی تأسیسات نام برده شده، اما هنوز معلوم نیست چنین ردیفی با چه ساختاری وارد توافق نهایی میشود.
محاسبه هزینه چنین اقداماتی پیچیده است. ساخت پناهگاه و مقاومسازی ساختمان یک هزینه سرمایهای دارد، اما نگهداری تجهیزات و بهروزکردن سامانههای ارتباطی ممکن است هزینههای دیگری ایجاد کند. همچنین مشخص نیست کدام بخش از زیرساختها باید با بودجه ژاپن تقویت شود و چه بخشی بر عهده آمریکا میماند. صرف اشاره به مقاومسازی پایگاهها به این معنی نیست که همه پروژهها تصویب یا قرارداد اجرایی برای آنها امضا شده است.
افزایش هزینه از نگاه سیاست داخلی ژاپن نیز حساس است. کشور با فشار هزینه زندگی، نوسان ارزش ین و نیازهای مالی دیگر روبهروست. دولت باید توضیح دهد پرداخت بیشتر در برابر چه خدمات و تضمینهایی انجام میشود. از سوی دیگر، روابط امنیتی با آمریکا برای بسیاری از سیاستمداران ژاپنی یکی از پایههای بازدارندگی منطقهای است. اختلاف بر سر مبلغ حمایت کشور میزبان به معنای پایان همکاری نظامی یا قصد خروج نیروهای آمریکایی نیست.
برآورد دلاری این ارقام بسته به نرخ تبدیل روز تغییر میکند. برای مثال سه تریلیون ین در برخی گزارشها حدود ۱۹ میلیارد دلار بیان شده و یکونیم تریلیون ین نزدیک به ۹٫۵ میلیارد دلار است. اما قرارداد با واحد ین مطرح شده و مقایسه سالها با تبدیل دلاری ثابت میتواند گمراهکننده باشد. کاهش یا افزایش ارزش ین ممکن است حتی بدون تغییر مقدار ین، ارزش دلاری ظاهری هزینه را تغییر دهد.
گزارشهای ژاپنی میگویند دور دیگری از مذاکرات در روزهای آینده برگزار خواهد شد و دو طرف میخواهند تا پایان سال میلادی بر سر متن جدید به نتیجه برسند. با توجه به انقضای توافق فعلی در مارس ۲۰۲۷، هنوز برای گفتوگو درباره سقف پرداخت و جزئیات ردیفها زمان وجود دارد. نشانه پیشرفت واقعی اعلام رسمی مبلغی مشترک است، نه صرف انتشار عددهای پیشنهادی از منابع دیپلماتیک.
موضوع روشن تا این مرحله وجود فاصله بزرگ میان مطالبه گزارششده واشینگتن و برآورد توکیو است. اگر طرفین به توافق برسند، باید دید پرداختها برای نگهداری پایگاهها، زیرساختهای تازه و سایر هزینهها چگونه تقسیم میشود. اگر مذاکره طولانی شود، فشار سیاسی بر هر دو دولت ممکن است افزایش یابد. اما در حال حاضر نه سهبرابرشدن پرداخت ژاپن قطعی است و نه رقم یکونیم تریلیون ین به قرارداد تبدیل شده است.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- منبع تکمیلی ژاپن تایمز / جیجی پرس — مطالبه مالی واشینگتن، ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی نیپون — گزارش مذاکرات و ارقام پیشنهادی، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در امنیت و ژئوپلیتیک
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










