فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
در حال خواندن گزارش تبادل آتش در مرز اتیوپی و اریتره؛ نگرانی از گسترش جنگ
آیا تنش اتیوپی و اریتره به جنگ تازه‌ای در شاخ آفریقا می‌انجامد؟
اتیوپی

گزارش تبادل آتش در مرز اتیوپی و اریتره؛ نگرانی از گسترش جنگ

بر پایه گزارش آنادولو به نقل از دو دیپلمات، پهپاد و توپخانه نزدیک شهر مرزی بادمه ساکنان را آواره کرده و خطر جنگ کامل اتیوپی و اریتره بالا رفته است؛ در مرز کنیا نیز هزاران نفر از خشونت قومی گریخته‌اند.

سق
ساغر قربانی۲۴ آبان ۱۴۰۵ · ۶ دقیقه مطالعه

درگیری میان نیروهای اتیوپی و اریتره در اطراف شهر مرزی بادمه شدت گرفته است. بر پایه گزارش آژانس آنادولو در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ که به نقل از دو دیپلمات به رسانه اتیوپیایی «آدیس استاندارد» منتشر شده، حملات پهپادی و آتش توپخانه سنگین ساکنان منطقه را به ترک خانه‌هایشان واداشته و دیپلمات‌ها نسبت به لغزیدن دو همسایه به سوی جنگی تمام‌عیار در شاخ آفریقا هشدار می‌دهند. هم‌زمان خشونت قومی در مرز جنوبی اتیوپی با کنیا هزاران نفر را آواره کرده است.

در این خبر بین‌المللی می‌خوانید
  1. ۱گزارش‌ها از درگیری نزدیک بادمه
  2. ۲زمینه و پیامدهای تحول
  3. ۳واکنش‌ها
  4. ۴آنچه باید بدانیم
  5. ۵راهکار
  6. ۶پیشینه
  7. ۷چه می‌شود بعد؟

گزارش‌ها از درگیری نزدیک بادمه

دو دیپلمات آشنا با ارزیابی‌های اطلاعاتی به آدیس استاندارد گفته‌اند که برخوردها طی چند روز گذشته بالا گرفته است. یکی از آن‌ها از حملات پهپادی، به‌ویژه از سوی اتیوپی، و استفاده اریتره از توپخانه سنگین خبر داد و افزود که وضعیت را زیر نظر دارند. دیپلمات دیگر هشدار داد که بزرگ‌ترین نگرانی جامعه جهانی سُر خوردن این تبادل آتش به سوی یک درگیری نظامی تمام‌عیار است؛ درگیری‌ای که پیامد نهایی‌اش را هیچ‌یک از دو طرف هنوز کامل درک نکرده‌اند.

بادمه حدود ۸۰۰ کیلومتر در شمال آدیس‌آبابا و ۱۳۰ کیلومتر در جنوب‌غربی اسمره قرار دارد و کانون جنگ مرزی ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۰ بود؛ جنگی که به گفته آنادولو ده‌ها هزار کشته برجا گذاشت. ساکنان از انفجارهای شبانه، بسته‌شدن کسب‌وکارها و فرار خانواده‌ها خبر داده‌اند و حضور نیروهای فدرال اتیوپی در اطراف شهر افزایش یافته است.

پروژه ثبت مناقشه‌های مسلحانه (ACLED) در ۱۳ نوامبر اعلام کرد نیروهای فدرال اتیوپی میان شرارو و بادمه مستقر شده‌اند و نیروهای اریتره نزدیک محیط شهر هستند، اما هیچ‌کدام کنترل بادمه را در دست ندارند. این پروژه همچنین از آتش توپخانه اتیوپی به سمت مناطق نزدیک بادمه و درگیری دوباره نیروهای فدرال با جنگجویان تیگرایی گزارش داد. «پروژه تهدیدهای حیاتی» نیز در ارزیابی ۱۰ نوامبر از تجمع نیرو و درگیری نزدیک بادمه نوشت، اما گفت نمی‌تواند تعیین کند این درگیری‌ها در کدام سوی مرز رخ داده‌اند. به گفته ناظران، تصرف شهر شرارو در ۳ نوامبر بخشی از پیشروی ارتش اتیوپی به سمت مرز بوده است.

زمینه و پیامدهای تحول

ریشه تنش‌ها را تحلیلگران در دو مسئله می‌بینند: تلاش اتیوپی محصور در خشکی برای دسترسی مستقیم به دریای سرخ، و اتهام آدیس‌آبابا به اسمره مبنی بر حمایت از جنگجویان مخالف دولت. الجزیره در ۲ اکتبر نوشت ابی احمد، نخست‌وزیر اتیوپی، بارها بر حق کشورش برای دسترسی به دریا تأکید کرده و مقام‌های اسمره این سخنان را اعلام درگیری ارضی تلقی می‌کنند. اتیوپی اریتره را به پشتیبانی از ائتلافی به رهبری جبهه آزادی‌بخش مردم تیگرای متهم می‌کند و اریتره این اتهام را رد کرده است.

احمد سلیمان از اندیشکده چتم‌هاوس به الجزیره گفت درگیری‌های اتیوپی و سودان بیش‌ازپیش به هم گره خورده‌اند. لورا هاموند، استاد مطالعات توسعه در دانشگاه سواس لندن، معتقد است خطر گسترش جنگ به کشورهای دیگر هم‌اکنون در حال تحقق است و اگر درگیری ادامه یابد، احتمال دخالت مستقیم‌تر اریتره در تیگرای وجود دارد. مارتین پلات، تحلیلگر مسائل شاخ آفریقا، گفت وضعیت بسیار پرتنش است و تنها یک جرقه می‌تواند آتشی را روشن کند که اتیوپی، اریتره و سودان را در بر بگیرد.

واکنش‌ها

واکنش اتیوپی

دولت اتیوپی در ۱ اکتبر ۱۰ دیپلمات اریتره‌ای را مظنون به فعالیت علیه امنیت ملی و نقض کنوانسیون وین اعلام کرد و به آنان ۴۸ ساعت مهلت خروج داد؛ این را آدیس استاندارد از طریق آل‌آفریکا گزارش کرده است. بنا بر گزارش مرکز «تهدیدهای حیاتی» که ارزیابی‌اش از سوی آنادولو و منابع دیگر نقل شده، هادرا آبرا، وزیر مشاور وزارت خارجه اتیوپی، در ۵ نوامبر در نشست با هیئتی از اتحادیه اروپا اریتره را به «تجاوزهای مداوم» و حمایت از گروه‌های شورشی متهم کرد. آدیس‌آبابا همچنین مصر و سودان را به حمایت از ائتلاف تیگرایی متهم کرده و دو کشور این اتهام را رد کرده‌اند. در نوامبر ۲۰۲۶ بیانیه رسمی تازه‌ای درباره درگیری‌های بادمه در منابع بررسی‌شده یافت نشد.

واکنش اریتره

وزارت خارجه اریتره پس از اخراج دیپلمات‌ها اعلام کرد چاره‌ای جز اقدام متقابل و قطع کامل روابط دیپلماتیک نداشته و اتیوپی را به پیگیری «دستور کار خصومت بی‌وقفه»، تعدی به مناطق ساحلی و مسلح‌کردن مخالفان دولت متهم کرد؛ این را الجزیره در ۲ اکتبر گزارش داد. اسمره در نامه‌ای به تاریخ ۱۲ اکتبر به کمیسیون اتحادیه آفریقا استدلال کرد اخراج نماینده دائمی‌اش و کارکنان دیپلماتیک مرتبط با اتحادیه، حق عضویت اریتره را عملاً از او گرفته و خواستار بازگرداندن نمایندگی خود شد. اریتره در این نامه بر برابری حاکمیتی دولت‌های عضو تأکید کرد. درباره گزارش‌های تازه از بادمه، موضع رسمی اسمره تا ۱۴ نوامبر در منابع در دسترس نبود.

واکنش گروه ۷ و اتحادیه آفریقا

وزرای خارجه گروه ۷ پس از دیدار ۹ و ۱۰ نوامبر در پاریس از «نگرانی شدید» نسبت به وخامت وضعیت امنیتی ابراز نگرانی کردند و از هر دو کشور خواستند نهایت خویشتنداری را به خرج دهند و راه‌حل دیپلماتیک پی بگیرند؛ آنادولو این بیانیه را بازگو کرده است. کمیسیون اتحادیه آفریقا نیز در بیانیه‌ای از اتیوپی، اریتره و مصر خواست نهایت خویشتنداری را رعایت کنند، از اظهارات و اقداماتی که تنش را بالا می‌برد بپرهیزند و کانال‌های ارتباطی را باز نگه دارند. این کمیسیون اعلام کرد آماده است با رضایت کشورهای ذی‌نفع از تلاش‌ها برای کاهش تنش حمایت کند.

واکنش کنیا و مقام‌های محلی مرزی

محمود علی، استاندار مارسابیت در کنیا، روز جمعه ۱۳ نوامبر گفت دست‌کم دو کنیایی بر اثر گلوله‌های سرگردان کشته و ۲۲ نفر زخمی شده‌اند و حدود ۱۰ هزار نفر در این استان آواره شده‌اند؛ ارزیابی دولتی نیز نشان می‌دهد بیش از ۵۰ هزار اتیوپیایی به مارسابیت پناه آورده‌اند. او از خطر مهمات منفجرنشده، اختلال در مدارس و امتحانات ملی، قطع برق و تجارت و شیوع سرخک و سرخجه در پناهگاه‌های شلوغ هشدار داد و از جامعه جهانی کمک خواست. استاندار همچنین از رهبران محلی خواست مانع تلافی و تشدید تنش قومی شوند.

آنچه باید بدانیم

درگیری شمالی تنها بخشی از بحران است. خشونت در مرز استان‌های اورومیا و سومالی اتیوپی از ۱۸ اکتبر پس از مناقشه‌ای بر سر یک پرچم منطقه‌ای و کشته‌شدن دختری ۱۳ ساله آغاز شد و به چند ناحیه کشیده شده است. بامداد شنبه ۱۴ نوامبر دست‌کم هشت غیرنظامی سومالی‌تبار، از جمله زنان و کودکان، در منطقه مالکامری از ناحیه مبارک در زون دوا نزدیک مرز کنیا کشته شدند؛ مقام‌های محلی شبه‌نظامیان مسلح اورومو را مسئول دانسته‌اند، اما آنادولو تأکید می‌کند ماجرا به‌صورت مستقل تأیید نشده است. ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز اصالت‌شان تأیید نشده است.

راهکار

بر اساس آنچه نهادها و مقام‌های معتبر مطرح کرده‌اند، گروه ۷ بر خویشتن‌داری و راه‌حل دیپلماتیک تأکید دارد و اتحادیه آفریقا آمادگی خود را برای حمایت از کاهش تنش و گفت‌وگو اعلام کرده است. اریتره خواسته است موضوع بازگرداندن نمایندگی‌اش در شورای اجرایی و مجمع اتحادیه آفریقا بررسی شود. در سطح محلی، استاندار مارسابیت خواهان پشتیبانی بین‌المللی برای غذا، آب، درمان، واکسیناسیون، بهداشت و تغذیه آوارگان شده است. ابی احمد نیز در اکتبر ۲۰۲۵ گفته بود از آمریکا، روسیه، چین، اتحادیه آفریقا و اتحادیه اروپا خواسته میانجی‌گری کنند و قصد جنگ با اریتره ندارد؛ آنچه امروز مشخص نیست، پذیرش چنین میانجی‌گری‌ای از سوی اسمره است.

پیشینه

اتیوپی در ۱۹۶۲ اریتره را ضمیمه کرد و اریتره پس از جنگ استقلال‌طلبانه به رهبری ایسایاس افورقی در ۱۹۹۳ مستقل شد. دو کشور میان ۱۹۹۸ و ۲۰۰۰ جنگ مرزی کردند. ابی احمد در ۲۰۱۸ با امضای اعلامیه صلح و دوستی در اسمره روابط را عادی کرد و در جنگ ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ تیگرای نیروهای اریتره در کنار نیروهای فدرال اتیوپی علیه جبهه آزادی‌بخش مردم تیگرای جنگیدند؛ اتحادیه آفریقا شمار کشته‌های آن جنگ را حدود ۶۰۰ هزار نفر برآورد کرده است. توافق پرتوریا در ۲۰۲۲ جنگ را پایان داد، اما به گفته آل‌آفریکا، آشتی دو کشور حتی پیش از پایان رسمی جنگ شکننده بود.

چه می‌شود بعد؟

آنچه در روزهای پیش‌رو باید دنبال شود، گزارش‌های تأییدشده ACLED و پروژه تهدیدهای حیاتی درباره مرز، واکنش رسمی آدیس‌آبابا و اسمره به ادعاهای دیپلمات‌ها، و تصمیم اتحادیه آفریقا درباره نامه اریتره است. هنوز تاریخ مشخصی برای نشست میانجی‌گری اعلام نشده و علت و شمار دقیق تلفات مرزی بادمه به‌صورت مستقل تأیید نشده است.

سق
نویسندهساغر قربانی

خبرنگار و تحلیلگر سیاست با تمرکز بر سیاست و حکمرانی. حوزه پوشش اصلی او مزارشریف، افغانستان است و گزارش‌ها را با تأکید بر داده‌های قابل‌راستی‌آزمایی، زمینه محلی و تفکیک روشن خبر از تحلیل تهیه می‌کند.

دیدگاه خود را بنویسید

برای دادن دیدگاه، عضو رونما شویدساخت حساب رایگان است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

از مهم‌ترین خبرها عقب نمانید

خلاصه مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌های رونما را دریافت کنید.

تازه‌ترین‌ها در اتیوپی

تحلیل‌ها و خبرهای تازه‌ی همین دسته را دنبال کنید.

مشاهده بیشتر

از مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌ها عقب نمانید

خلاصه خبرها و تحلیل‌های رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

ادامه مسیرخبر بعدی خودکار باز می‌شود
در حال بارگذاری خبر بعدی…
دنبال کنید
اتیوپیدرگیری در مرز داخلی اتیوپی زندگی و تجارت مویاله را مختل کرده استآفریقامنابع از تشدید درگیری مرزی اتیوپی و اریتره خبر می‌دهندآفریقاحدود ۴۰ هزار اتیوپیایی از درگیری‌های مرزی به موایل کنیا پناه آورده‌انداتیوپیبازنگری تولید ناخالص داخلی اتیوپی رقم اقتصاد را به ۲۱۰٫۷ میلیارد دلار رساند؛ رشد واقعی رخ ندادهاتیوپیاتیوپی شش دیپلمات سودانی را اخراج کرد؛ خارطوم اتهام حمایت پهپادی از RSF را مطرح کردآفریقاابی احمد بر دسترسی اتیوپی به دریای سرخ پافشاری کرد؛ اروپا درباره درگیری منطقه‌ای هشدار دادآفریقاگزارش منابع امدادی: حملات هوایی در تیگرای دست‌کم ۱۷ کشته بر جای گذاشتآفریقانیروهای دولتی اتیوپی کنترل مِکِله را پس گرفتند؛ TPLF عقب نشستآفریقاتصرف سه فرودگاه تیگرای؛ توافق صلح زیر فشار جنگاتیوپینبرد تیگرای دوباره شعله‌ور شد؛ نیروهای منطقه‌ای فرودگاه مکله را گرفتند