
ائتلاف گذار از سوخت فسیلی بدون کلمبیا ادامه میدهد
ائتلاف ۵۷ کشوری گذار از نفت و گاز و زغالسنگ، پس از خروج کلمبیا، در COP31 به برنامههای ملی ادامه میدهد؛ ایرلند و تووالو مسئولیت هدایت مرحله بعد را میگیرند.
پالایشگاه اکوپترول در بارانکابرمهخا کلمبیا؛ تصویر آرشیوی ۲۳ مارس ۲۰۲۲، نه جلسه ائتلاف سانتامارتا یا COP31. عکس Crystalarts / Wikimedia Commons، CC0. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Refiner%C3%ADa_Ecopetrol_Barrancabermeja_Colombia.png
ائتلاف کشورهایی که برای کاهش وابستگی به نفت، گاز و زغالسنگ تلاش میکنند، با وجود کنارهگیری کلمبیا، یکی از بنیانگذاران طرح، به فعالیت خود ادامه میدهد. برگزارکنندگان میگویند در جریان نشست اقلیمی COP31 در آنتالیای ترکیه برنامههای تازه ملی و گزارشی از پیشرفت اعضا ارائه خواهند کرد و ایرلند و کشور جزیرهای تووالو مسئولیت هدایت مرحله بعدی را بر عهده میگیرند.
در این خبر اقتصادی میخوانید
این ابتکار در آوریل ۲۰۲۶ در سانتامارتا، شهر ساحلی کلمبیا، شکل گرفت و نمایندگانی از ۵۷ کشور را گرد هم آورد. هدف آن تبدیل توافقهای عمومی درباره گذار از سوخت فسیلی به برنامههای اجرایی کشورها بود. تعداد ۵۷ در گزارشها به کشورهای حاضر یا مشارکتکننده در فرایند آغازین اشاره دارد و به معنای عضویت الزامآور تمام آنها در یک معاهده بینالمللی واحد نیست.
چرا کلمبیا از طرحی که آغاز کرده بود کنار رفت؟
خروج کلمبیا پس از تغییر دولت در این کشور رخ داد. آبلاردو دلا اسپریا، رئیسجمهور تازه کلمبیا که از ماه اوت به قدرت رسید، توسعه استخراج نفت و گاز را از اولویتهای خود اعلام کرده است. دولت پیشین به ریاست گوستاوو پترو، کاهش وابستگی به سوخت فسیلی را پیگیری کرده و اعطای قراردادهای تازه اکتشاف نفت و گاز را متوقف کرده بود.
فابیو آرجونا، وزیر محیط زیست دولت جدید، گفته محدودیتهای دوره قبل بر توسعه گاز به کمبود عرضه داخلی کمک کرده و بعضی صنایع را به استفاده از سوختهای آلایندهتر سوق داده است. این ارزیابی توضیح دولت کلمبیا درباره تغییر سیاست است؛ نقش دقیق محدودیت اکتشاف در کمبود گاز و روند آلایندگی نیازمند دادههای مستقل تولید، واردات و مصرف است.
وزارت مسئول امور اقلیمی ایرلند خروج کلمبیا را تأیید کرده و گفته تدارک برنامههای دوره بعد در حال پیشرفت است. در گزارش آسوشیتدپرس، دفتر ریاستجمهوری و وزارت محیط زیست کلمبیا به درخواست توضیح درباره جزئیات انصراف از نشست بعدی پاسخ نداده بودند. این سکوت، تأییدی برای گمانهزنی درباره اختلاف پنهان یا فشار خارجی نیست.
مسئولیت جدید ایرلند و تووالو
قرار است ایرلند و تووالو هدایت فرایند را از کلمبیا و هلند تحویل بگیرند. نشست بینالمللی دوم برای ژوئیه ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است و برگزارکنندگان رویدادهایی برای آمادهسازی آن در ایرلند و تووالو پیشبینی کردهاند. هنوز نتیجه نهایی نشست آینده یا فهرست تمام تعهدات کشورها اعلام نشده است.
توالی نقشها اهمیت سیاسی دارد: ایرلند عضو اتحادیه اروپا و دارای ظرفیت نهادی برای پیگیری سیاستهای انرژی است، در حالی که تووالو از کشورهای جزیرهای بهشدت آسیبپذیر در برابر افزایش سطح دریاست. حضور آنها میتواند دیدگاههای متفاوتی درباره سرعت گذار، منابع مالی و مسئولیت کشورهای تولیدکننده انرژی به گفتوگو وارد کند. با این حال، امکان اثرگذاری عملی ائتلاف به حمایت مالی و اجرای برنامهها وابسته خواهد بود.
پیوند با مذاکرات COP31
در نشست اقلیمی COP28 دبی در سال ۲۰۲۳، نزدیک به ۲۰۰ دولت برای نخستین بار بر ضرورت گذار از سوختهای فسیلی در نظام انرژی توافق کردند، اما زمانبندی الزامآور واحدی تعیین نشد. ائتلاف سانتامارتا میخواهد خلأ میان وعده کلی و طرح اجرایی کشورها را کاهش دهد. اعضا در این چارچوب درباره مسیرهای جایگزینی زغالسنگ، نفت و گاز، مقررات تجارت، سرمایهگذاری و حمایت از اقتصادهای وابسته به درآمد انرژی گفتوگو میکنند.
در COP31 دولتها بررسی میکنند آیا نقشه راه داوطلبانهای که تحت ریاست برزیل بر COP30 تهیه شده است در اسناد اجلاس به رسمیت شناخته شود یا نه. این سند مسیرهایی برای کاهش اتکا به سوختهای فسیلی پیشنهاد میکند، اما اجرای آن الزام قانونی مستقیم برای تمام کشورها ایجاد نمیکند. تا زمان گزارش روز یکشنبه، هیچ توافق نهایی تازهای درباره نقشه راه در مذاکرات COP31 اعلام نشده بود.
به گفته کارشناسانی که آسوشیتدپرس با آنها گفتوگو کرده، تاکنون فقط شمار محدودی از کشورها برنامه عملیاتی کامل و دارای زمانبندی منتشر کردهاند. از سوی دیگر، حدود ۲۳ کشور از تهیه برنامههای ملی یا منطقهای یا قصد تهیه آنها خبر دادهاند. تفاوت میان اعلام قصد، ارائه پیشنویس و اجرای برنامه با بودجه مشخص، معیار اصلی سنجش پیشرفت واقعی ائتلاف است.
اثر اقتصادی کاهش وابستگی به نفت
کشورهای تولیدکننده نفت و گاز در صورت کاهش بلندمدت مصرف جهانی ممکن است با تغییر درآمدهای ارزی و بودجه عمومی روبهرو شوند. در مقابل، توسعه انرژی پاک به سرمایهگذاری در شبکه برق، ذخیرهسازی، نیروی انسانی و صنایع جایگزین نیاز دارد. این پیامدها در کشورهایی با وابستگی متفاوت به صادرات انرژی یکسان نخواهد بود و هیچ عدد دقیقی درباره زیان یا سود هر کشور از تصمیم این ائتلاف منتشر نشده است.
اقدام بعدی ائتلاف، اعلام برنامههای ملی در آنتالیا و ارائه جزئیات انتقال مسئولیت به ایرلند و تووالو است. ادامه کار پس از خروج کلمبیا از نظر سازمانی تأیید شده، اما موفقیت اقتصادی و زیستمحیطی آن به قراردادهای مالی، برنامههای قابلاندازهگیری و اجرای واقعی تعهدات بستگی دارد.
منابع
- خبرگزاری Associated Press (AP)
- منبع تکمیلی واشنگتنپست؛ بازنشر گزارش آسوشیتدپرس و نقل وزارت اقلیم ایرلند
- منبع تکمیلی ابتکار معاهده سوخت فسیلی؛ برنامههای COP31
- منبع تکمیلی Wikimedia Commons؛ تصویر پالایشگاه کلمبیا، CC0
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اقتصاد
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.









