
دادگاه عالی کره جنوبی حکم ۱۵ سال حبس هان دوکسو را نقض کرد
دادگاه عالی کره جنوبی حکم ۱۵ ساله هان دوکسو، نخستوزیر پیشین، را در پرونده حکومت نظامی ۲۰۲۴ نقض کرد و پرونده برای رسیدگی دوباره به دادگاه سئول بازگشت.
ساختمان دیوان عالی کره جنوبی در سئول؛ عکس آرشیوی ژوئن ۲۰۲۰ (برش ۱۶:۹) و نه تصویری از جلسه ۴ نوامبر ۲۰۲۶. عکس: مؤسسه سئول (Seoul Institute) / ویکیمدیا کامنز، مجوز CC BY 4.0
دادگاه عالی کره جنوبی روز پنجشنبه حکم ۱۵ سال حبس «هان دوکسو»، نخستوزیر پیشین این کشور، را در پرونده حکومت نظامی کوتاهمدت سال ۲۰۲۴ نقض کرد و پرونده را برای رسیدگی دوباره به دادگاه پایینتر فرستاد. دادستانی ویژه این پرونده اعلام کرد رأی دادگاه را میپذیرد.
در این خبر سیاسی میخوانید
این تصمیم به معنای تبرئه هان نیست. دادگاه عالی حکم تجدیدنظر را کنار گذاشته و بررسی دوباره پرونده را به دادگاه عالی سئول سپرده است. این دادگاه باید بر اساس تفسیر حقوقی دادگاه عالی از جرم «شورش» رسیدگی کند. گزارش الجزیره، به نقل از رویترز و آسوشیتدپرس، میگوید اکثریت قضات معتقد بودند ارزیابی دادگاه پایینتر از اقدامات هان پیش از اعلام حکومت نظامی کاستیهایی دارد.
حکمی که کنار گذاشته شد
هان دوکسو در ژانویه ۲۰۲۶ از سوی دادگاه مرکزی سئول به ۲۳ سال حبس محکوم شد. آن دادگاه گفت او «نظم قانون اساسی» را تهدید کرده و در جرم شورش نقش داشته است. در ماه مه همان سال، دادگاه تجدیدنظر سئول مجازات او را به ۱۵ سال کاهش داد و به سابقه بیش از ۵۰ سال خدمت دولتی او اشاره کرد. دادگاه تجدیدنظر بیشتر اتهامات را تأیید کرد و گفت هان با اقدام به تشکیل جلسه کابینه، روند قانونی اعلام حکومت نظامی را تسهیل کرده بود.
بر اساس گزارشهای آن زمان، دادگاه تجدیدنظر پذیرفت که هان قصد جلوگیری از حکومت نظامی را نداشته است. همچنین گفته شد او از برنامه وزیر ایمنی وقت برای قطع برق و آب برخی رسانهها آگاه بود، اما برای جلوگیری از آن اقدامی نکرد. هان در تمام اتهامات جز شهادت دروغ در دادگاه، خود را بیگناه میداند. او گفته بود از اینکه نتوانسته یون سوکیول را از اعلام حکومت نظامی بازدارد پشیمان است، اما «هرگز با آن موافقت نکرده یا به آن کمک نکرده است».
چرا دادگاه عالی ایراد گرفت؟
نکته اصلی رأی دادگاه عالی به یک پرسش حقوقی بازمیگردد: آیا میتوان ثابت کرد که هان قصد داشته نظم قانون اساسی را برهم بزند؟ به گزارش الجزیره، قضات گفتند تشخیص این موضوع در شرایط اضطراری آن زمان دشوار است. انتقاد اصلی متوجه پیشنهاد هان برای تشکیل جلسه کابینه است؛ جلسهای که میتوانست به تصمیم رئیسجمهور وقت ظاهر قانونی بدهد.
این تفاوت برای حقوق کیفری اهمیت دارد. اقداماتی که به قانونی جلوه دادن یک تصمیم کمک میکنند، لزوماً با قصد آگاهانه برای براندازی نظم قانونی یکی نیستند. این تحلیلی بر پایه گزارشهای موجود است، نه حکمی تازه: اگر دادگاه سئول در دادرسی مجدد به این نتیجه برسد که قصد اثباتشدهای وجود نداشته، ارزیابی از نقش هان میتواند تغییر کند.
زمینه: از حکومت نظامی تا محاکمهها
یون سوکیول، رئیسجمهور وقت، در دسامبر ۲۰۲۴ حکومت نظامی اعلام کرد. این وضعیت حدود شش ساعت دوام آورد، پیش از آنکه نمایندگان مخالف در پارلمان با رأی خود آن را لغو کنند. پس از آن، مجلس ملی یون را استیضاح کرد و دادگاه قانون اساسی او را در آوریل ۲۰۲۵ از ریاست جمهوری برکنار کرد. دو ماه بعد، انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری لی جهمیونگ را به قدرت رساند.
هان که پیش از آن نخستوزیر بود، پس از استیضاح یون به عنوان سرپرست ریاست جمهوری قرار گرفت. بعدتر خودش نیز استیضاح شد، اما دادگاه قانون اساسی این استیضاح را لغو کرد و او دوباره به سرپرستی بازگشت. این سوابق نشان میدهد نقش هان در بحران آن دوره همواره موضوع بحث بوده است.
یون سوکیول در فوریه ۲۰۲۶ به اتهام شورش به حبس ابد محکوم شد. او حکم را تجدیدنظرخواهی کرده و رأی دادگاه تجدیدنظر قرار است در ژانویه صادر شود.
چه چیزی روشن نیست؟
نخست، زمانبندی دادرسی مجدد در دادگاه سئول مشخص نیست و گزارشهای در دسترس تاریخی برای صدور حکم تازه ارائه نمیکنند. دوم، نتیجه این دادرسی باز است. دادگاه ممکن است بر همان مجازات تأکید کند، آن را تغییر دهد یا هان را تبرئه کند.
سوم، متن کامل استدلال دادگاه عالی درباره تعریف «شورش» در گزارشهای منتشرشده بهطور کامل نیامده است. بدون متن کامل رأی، نمیتوان گفت این تفسیر چه تأثیری بر سایر پروندههای مرتبط با حکومت نظامی خواهد داشت. چهارم، تأثیر رأی تجدیدنظر یون در ژانویه بر پرونده هان روشن نیست.
این ابهامات مهماند، چون این پرونده نشان میدهد دادگاههای کره جنوبی چگونه نقش مقامات ارشد در یک تصمیم غیرقانونی را ارزیابی میکنند. آیا همراهی یا کمک به ظاهر قانونی یک تصمیم کافی است، یا باید قصد آگاهانه برای نقض قانون اساسی ثابت شود؟ پاسخ این پرسش فراتر از سرنوشت یک نخستوزیر پیشین، بر حسابدهی نهادهای قدرت در این کشور اثر میگذارد.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- خبرگزاری Associated Press (AP)
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در سیاست
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.









