هیچ‌کدام به ۶۱ نمی‌رسند؛ حساب کنست بدون احزاب عرب چطور بسته می‌شود؟

در انتخابات سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ (۲۷ اکتبر ۲۰۲۶) اسرائیل، نظرسنجی‌های خروج از صندوق شبکه‌های تلویزیونی لیکود و حزب «یشار!» به رهبری گادی آیزنکوت را در دو رتبه‌ی نخست گذاشتند، اما هیچ منبعی یکی از دو بلوک را به ۶۱ کرسی نرسانده است. بلوک نتانیاهو حدود ۵۰ کرسی دارد و بلوک مخالفان، بسته به منبع، ۵۰ تا ۵۳. فاصله‌ی هر دو تا اکثریت چنان است که پرسش اصلی دیگر «کدام بلوک جلو است؟» نیست؛ پرسش این است که ۶۱ را از کجا باید آورد.

حساب کرسی‌ها: ۶۱ از کجا می‌آید؟

جدول زیر ارقام چهار شبکه‌ی تلویزیونی اسرائیلی را، آن‌گونه که در گزارش‌های منتشرشده آمده، کنار هم می‌گذارد. اختلاف بزرگ‌تر از چند کرسی در حزب‌های کوچک است و این‌جا مهم‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد.

شبکه‌ی ۱۴ پرت‌ترین برآورد را دارد: لیکود ۳۰، بلوک راست ۶۰ و بلوک چپ ۴۳. این رقم‌ها با ۱۷ کرسی احزاب عرب‌محور جمعاً ۱۲۰ می‌شود، یعنی حتی این خوش‌بینانه‌ترین برآورد برای نتانیاهو یک کرسی کم دارد. گزارش‌ها می‌گویند پیمایش پیشین همین شبکه بلوک راست را دو کرسی بالاتر نشان می‌داد. در سه شبکه‌ی دیگر، شکاف از یک کرسی بسیار بزرگ‌تر است.

محاسبه‌ی رونما: اگر بلوک مخالفان را ۵۳ کرسی بگیریم (رقم کان و برآورد شبکه‌های ۱۲ و ۱۳)، برای رسیدن به ۶۱ هشت کرسی کم دارد. احزاب عرب‌محور ۱۷ تا ۱۸ کرسی دارند و با افزودن آن‌ها رقم به ۷۰ یا ۷۱ می‌رسد. یعنی حساب فقط یک مسیر عددی ساده دارد که از احزاب عرب‌محور می‌گذرد، و همان مسیر است که سیاستمداران اپوزیسیون علناً بسته‌اند. (هر مسیر دیگر نیازمند جابه‌جایی احزاب از بلوک نتانیاهو است و در منابع شاهدی بر آن نیامده است.)

بیشتر بخوانید: نظرسنجی‌های خروج از صندوق می‌گویند در انتخابات اسرائیل نه نتانیاهو اکثریت دارد نه آیزنکوت

چه چیزی را رهبران بسته‌اند؟

بر پایه‌ی گزارش‌های همان شب، آیزنکوت گفته در دولت زیر نظر نتانیاهو، حتی به شکل چرخشی، شرکت نمی‌کند و خواهان «اجرای فوری رأی مردم و جایگزینی دولت نتانیاهو» است. رهبران اپوزیسیون، جز یائیر گولان از دموکرات‌ها، همکاری با احزاب عرب‌محور در یک دولت را عمدتاً رد کرده‌اند. در عین حال هنوز توافقی درباره‌ی این‌که نامزد نخست‌وزیری بلوک مخالفان چه کسی باشد اعلام نشده است؛ آیزنکوت گفته رهبر بزرگ‌ترین حزب بلوک باید این نقش را بگیرد. یائیر لاپید نتیجه را «شکست سنگین» بلوک نتانیاهو خوانده و گولان آن را «فرصت تاریخی» برای دولتی «تغییر» نامیده است. این‌ها موضع‌گیری خود احزاب‌اند، نه شاهدی بر توان ائتلاف‌سازی.

سه مسیر ممکن و شرط هر کدام

استنباط رونما: رأی اعتماد بدون ۶۱ کرسی در عمل یعنی شمار موافقان بیشتر از مخالفان باشد، و برای بلوکی با ۵۰ تا ۵۳ کرسی این یعنی احزاب عرب‌محور دست‌کم رأی منفی ندهند. گزارش‌ها این مسیر را «مطرح» می‌دانند، نه محتمل. این استنباط ما از سازوکار است و هیچ حزبی علناً آن را تأیید نکرده است.

مهلت‌ها: از شمارش تا مأموریت

1. سه‌شنبه ۵ آبان (۲۷ اکتبر)رأی‌گیری با مشارکتی که گزارش‌ها آن را بسیار بالا و پس از بسته‌شدن صندوق‌ها حدود ۷۷٫۷ درصد ثبت کرده‌اند؛ اعلام نظرسنجی‌های خروج از صندوق.
2. ۱۳ آبان (۴ نوامبر)اعلام نتیجه‌ی رسمی طبق گزارش‌ها.
3. ۲۰ آبان (۱۱ نوامبر)مهلتی که به نوشته‌ی یک روزنامه‌ی اسرائیلی رئیس‌جمهور تا آن زمان باید نامزد تشکیل دولت را تعیین کند؛ این نامزد الزاماً رهبر بزرگ‌ترین حزب نیست.
4. پس از آننامزد، به گزارش یک شبکه‌ی خبری آمریکایی، ۲۸ روز و با امکان ۱۴ روز تمدید فرصت دارد؛ دولت کنونی تا استقرار دولت جدید می‌ماند.

مهلت ۲۰ آبان و بازه‌ی ۲۸ و ۱۴ روزه در دو گزارش مختلف آمده و هیچ‌کدام رابطه‌ی آن‌ها را توضیح نمی‌دهد؛ این فاصله را باید با متن قانون یا اعلامیه‌ی رسمی رئیس‌جمهور سنجید.

قوی‌ترین استدلال مخالف: شمارش واقعی همه‌چیز را عوض می‌کند

این تحلیل بر برآورد خروج از صندوق بنا شده و منابع خود به تفاوت پیشین این برآوردها با نتیجه‌ی نهایی اشاره کرده‌اند. گزارش‌ها دو حزب «مردم اسرائیل» (عوفر وینتر) و «ذخیره‌ای‌ها–اقتصادی» (یوآز هندل) را زیر حدنصاب ۳٫۲۵ درصد دیده‌اند؛ اگر آرای این احزاب هدر برود و سهم دیگر احزاب بالا برود، کرسی‌ها دوباره تقسیم می‌شود و ممکن است یک بلوک چند کرسی بگیرد. شبکه‌ی ۱۴ نیز نشان می‌دهد تنها یک تفاوت روش‌شناختی می‌تواند بلوک راست را به یک کرسی از ۶۱ برساند.

این استدلال درست است، اما حکم کلی را عوض نمی‌کند: تفاوت‌های ممکن چند کرسی است، در حالی که کمبود بلوک مخالفان، بدون احزاب عرب‌محور، حدود هشت کرسی است. فقط یک شمارش با جابه‌جایی چشمگیر می‌تواند معادله را از این شکل درآورد.

بیشتر بخوانید: رقبای نتانیاهو درباره ایران تندترند؟ پیش از رأی ۲۷ اکتبر

پس قضیه این است

بیشترین پشتوانه را این نتیجه دارد: هیچ‌یک از دو بلوک بدون سازوکار تازه به ۶۱ نمی‌رسد، و برای بلوک مخالفان یگانه مسیر عددی ساده از احزاب عرب‌محور می‌گذرد، در حالی که سیاستمداران اپوزیسیون آن را عمدتاً رد کرده‌اند. نتیجه‌ی محتمل‌تر مذاکره‌های سخت یا ترکیب‌های ناپایدار است، هرچند بن‌بست قطعی نیست.