وزیر جهاد کشاورزی امیدوار است تا هفته‌ی آینده بر سر قیمت تضمینی گندم توافق شود

غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ گفت امیدوار است اعضای شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی کشاورزی تا هفته‌ی آینده بر سر قیمت تضمینی گندم سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ به توافق برسند؛ اما نرخ هنوز نهایی نشده و رسمی اعلام نمی‌شود. همان روز واریز باقیمانده بهای گندم تحویل‌شده در خرید تضمینی امسال آغاز شد. قیمت پیشنهادی بنیاد ملی گندم‌کاران ۸۵ هزار تومان است؛ نرخ فعلی ۴۹٬۵۰۰ تومان برای هر کیلوگرم گزارش شده است.

شورا سه ماه است به عدد نرسیده

نوری ۹ آبان در حاشیه‌ی نشست همکاری‌های کشاورزی ایران و آفریقا گفته بود شورای نه‌عضوی قیمت‌گذاری نزدیک به سه ماه جلسه برگزار کرده، اما اعضا هنوز درباره‌ی عدد نهایی توافق نکرده‌اند و وزارت جهاد کشاورزی فقط ابلاغ‌کننده‌ی نرخ مصوب است. او چهارم نوامبر، یعنی ۱۳ آبان، همین موضوع را با لحنی نزدیک‌تر به نتیجه تکرار کرد: رایزنی‌ها ادامه دارد و امید به توافق تا هفته‌ی آینده وجود دارد. این جمله وعده‌ی ابلاغ نیست و تاریخ رسمی برای تصمیم شورا اعلام نشده است.

فاصله‌ی ۲۵ هزار تومانی میان پیشنهادها

عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندم‌کاران، ۱ آبان در گفت‌وگو با صدا و سیما گفت نرخ پیشنهادی بنیاد ۸۵ هزار تومان است و بر پایه‌ی هزینه‌های تولید و در چند جلسه‌ی کمیسیون‌های تخصصی بررسی شده. به گفته‌ی او نمایندگان سازمان برنامه و بودجه و وزارت امور اقتصادی و دارایی ۶۰ هزار تومان را مطرح می‌کنند که برای گندم‌کاران پذیرفتنی نیست. سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد در منابع بررسی‌شده این عدد را تأیید یا رد نکرده‌اند؛ بنابراین ۶۰ هزار تومان روایت یکی از طرف‌های مذاکره است.

مقایسه‌ی این درصدها با تورم باید با احتیاط انجام شود. مرکز آمار تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی مهر ۱۴۰۵ را ۸۸٫۷ درصد و تورم سالانه را ۷۶٫۸ درصد اعلام کرده است، ولی قیمت تضمینی گندم قیمت یک کالاست و با شاخص سبد مصرف خانوار مبنای یکسانی ندارد. این دو عدد فقط نشان می‌دهند نزاع بر سر نرخ در محیطی جریان دارد که هزینه‌ها سریع بالا رفته‌اند.

بیشتر بخوانید: فصل کاشت منتظر نمی‌ماند؛ چرا گرهِ کودِ هرمز از قیمت امروز خطرناک‌تر است؟

پرداخت مرحله‌ی آخر شروع شد، اما رقم‌ها محل گلایه است

نوری پیش‌تر گفته بود باقیمانده مطالبات، که پرداخت آن به عملیات حسابداری میان سامانه‌های بانکی، سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها و شرکت بازرگانی دولتی نیاز داشت، تا سه‌شنبه ۱۲ آبان تسویه می‌شود و بیش از ۹۰ درصد بها از حدود یک ماه قبل پرداخت شده بود. به گزارش خبرگزاری دانشجو، واریز مرحله‌ی آخر چهارشنبه ۱۳ آبان شروع شد و بیشتر مطالبات هر کشاورز، بر مبنای محاسبه‌ی دولت، در این مرحله واریز می‌شود. برخی کشاورزان گفته‌اند مبلغ واریزی کمتر از حاصل‌ضرب ۴۹٬۵۰۰ تومان در وزن تحویلی‌شان است. بر پایه‌ی مصوبه‌ی شورا، قیمت گندم به کیفیت محصول وابسته است و بخشی از اختلاف را همین توضیح می‌دهد؛ تعداد کشاورزان دارای اختلاف و میزان کسری اعلام نشده است.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

تاریخ جلسه‌ی تصمیم‌گیری شورا، عدد نهایی و سازوکار تأمین مابه‌التفاوت از بودجه روشن نیست. رقم قطعی مطالبات باقی‌مانده پس از واریز ۱۳ آبان نیز منتشر نشده؛ آخرین عدد در دسترس همان حدود ۳۰ هزار میلیارد تومانِ اول آبان است. تا اعلام رسمی شورا، ۶۰ و ۸۵ هزار تومان پیشنهاد و موضع‌گیری‌اند، نه نرخ تصویب‌شده؛ و سنجش اثر نرخ جدید بر انگیزه‌ی کشت پاییزه یا بر قیمت نان و نهاده‌ها پیش از ابلاغ ممکن نیست.