گاز اروپا به زیر ۹۰ یورو برگشت؛ ذخایر زمستانی هنوز پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله‌اند

قیمت شاخص گاز طبیعی اروپا (TTF هلند) در معاملات جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ۸۷ تا ۸۹ یورو به‌ازای هر مگاوات‌ساعت بود؛ سطحی پایین‌تر از بیش از ۱۰۰ یورو در روزهای پایانی اکتبر. افت اخیر هم‌زمان با کاهش قیمت نفت و امید معامله‌گران به کاهش تنش‌ها در خلیج فارس رخ داده، اما ذخایر گاز اتحادیه اروپا همچنان بسیار کمتر از میانگین فصلی پنج سال گذشته گزارش می‌شود.

افت چندروزه قیمت به معنای پایان خطر کمبود گاز در زمستان نیست. قراردادهای معامله‌شده در بورس بازتاب انتظار بازار از عرضه و تقاضای آینده‌اند و ممکن است در واکنش به وضعیت آب‌وهوا، جریان گاز مایع و خبرهای سیاسی دوباره تغییر کنند.

قیمت گاز چگونه تغییر کرده است؟

داده‌های رصد بازار در ابتدای نوامبر قیمت شاخص TTF را بالای ۱۰۰ یورو نشان می‌دادند، اما تا جمعه به محدوده ۸۸ یورو رسید. روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز پنجشنبه گزارش داده بود قیمت قراردادهای اروپایی پس از نتایج انتخابات آمریکا همراه نفت کاهش یافته است.

افت از سطح بالای پایان اکتبر با افزایش احتمالی قیمت برای مصرف‌کننده نهایی تناقض ندارد: قبض خانوار به قراردادهای تأمین، تعرفه‌های شبکه، مالیات و زمان انتقال قیمت عمده‌فروشی وابسته است. بنابراین نرخ TTF یک شاخص مهم است، نه قیمت مستقیم قبض تمام خانواده‌های اروپایی.

ذخایر اروپا برای زمستان چقدر است؟

داده‌های سامانه ذخیره‌سازی گاز اروپا که در گزارش بازار ۶ نوامبر بازتاب یافته، برای چهارم نوامبر سطح پرشدگی انبارهای اتحادیه را حدود ۷۳٫۸ درصد نشان می‌دهد؛ درحالی‌که متوسط پنج‌ساله این تاریخ نزدیک ۸۹٫۸ درصد بوده است. اختلاف حدود ۱۶ واحد درصدی نشان می‌دهد اروپا با حاشیه اطمینان کمتری نسبت به سال‌های معمول وارد فصل گرمایش شده است.

در آلمان، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده گاز صنعتی اتحادیه، پرشدگی انبارها حدود ۶۰٫۳ درصد گزارش شده است. این درصدها در تاریخ مشخص معنا دارند و با برداشت روزانه گاز از مخازن تغییر می‌کنند؛ برای ارزیابی واقعی خطر، حجم موجود، میزان مصرف و ورودی از خطوط لوله و پایانه‌های LNG باید هم‌زمان خوانده شوند.

تنگه هرمز و واردات LNG چه نقشی دارند؟

اختلال در مسیرهای صادرات انرژی خلیج فارس باعث افزایش رقابت بر سر محموله‌های گاز طبیعی مایع شده است. اروپا علاوه بر خطوط لوله نروژ، بخشی از نیاز خود را از پایانه‌های دریافت LNG تأمین می‌کند؛ اگر عرضه جهانی محدود بماند، خریداران اروپایی ممکن است برای جذب محموله‌های در دسترس با مصرف‌کنندگان آسیایی رقابت قیمتی داشته باشند.

در کوتاه‌مدت، هوای ملایم‌تر می‌تواند مصرف گرمایشی را کاهش دهد و فشار بر ذخایر را کم کند. در مقابل موج سرمای پایدار یا اختلال تازه در صادرات LNG ممکن است مسیر قیمت را معکوس کند. هیچ‌یک از این سناریوها بدون داده جدید آب‌وهوا و عرضه، نتیجه‌ای قطعی محسوب نمی‌شود.

آیا اتحادیه اروپا به خانوارها کمک تازه‌ای می‌دهد؟

دولت‌های اروپایی تجربه برنامه‌های حمایتی برای قبض انرژی را دارند، اما تاکنون در منابع بررسی‌شده تصمیم تازه و مشترک اتحادیه اروپا برای پرداخت یارانه مشخص در ۶ نوامبر تأیید نشده است. درباره هر بسته حمایتی باید کشور، گروه مشمول، منبع بودجه و زمان اجرای آن به‌طور جداگانه بررسی شود.

رونما پیش‌تر افزایش قیمت گاز اروپا به بالای ۹۶ یورو و کاهش ذخایر را گزارش کرده بود. تحول تازه اکنون بازگشت شاخص قیمت به زیر ۹۰ یورو است؛ با این توضیح که پایین‌ماندن ذخایر همچنان ریسک جدی زمستان محسوب می‌شود.