پل مک‌کنزی در پرونده مرگ ۱۹۱ نفر در کنیا به ۲۰۰ سال زندان محکوم شد

دادگاه عالی مومباسا در کنیا روز جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ پل نتنگه مک‌کنزی، رهبر گروه مذهبی «گود نیوز اینترنشنال»، را به مجموع ۲۰۰ سال زندان محکوم کرد. این حکم به پرونده قتل ۱۹۱ نفر در جنگل شاکاهولا مربوط است؛ پرونده‌ای که در آن بیشتر قربانیان کودک بودند.

قاضی دیانا کاودزا موچاچه حکم را پس از آن صادر کرد که دادگاه در ۱۹ اکتبر مک‌کنزی و دیگر متهمان را در ارتباط با مرگ قربانیان مجرم شناخت. محکومیت ۲۰۰ ساله یک حکم تجمیعی است؛ نباید آن را به معنای ۲۰۰ سال حبس جداگانه برای هر یک از ۱۹۱ قربانی تفسیر کرد.

چرا مجموع مجازات به ۲۰۰ سال رسید؟

مطابق جزئیات منتشرشده از رأی دادگاه، مک‌کنزی برای ۱۸۳ فقره قتل ناشی از گرسنگی‌دادن به قربانیان به ۱۰۰ سال زندان برای هر مورد محکوم شد که مجازات‌های این گروه هم‌زمان اجرا می‌شوند. دادگاه برای هشت قتل مستقیم کودکان نیز ۱۰۰ سال زندان تعیین کرد که محکومیت‌های این گروه هم‌زمان با یکدیگر اجرا می‌شوند. با دستور اجرای متوالی دو گروه مجازات، مجموع حبس به ۲۰۰ سال رسید.

این تفکیک اهمیت دارد، زیرا شمار جرایم، مدت مجازات در هر جرم و مجموع مدت قابل اجرا سه موضوع حقوقی جداگانه‌اند. در گزارش‌های اولیه برخی منابع شمار همه قربانیان فاجعه شاکاهولا بیش از ارقام همین پرونده بیان شده است؛ عدد ۱۹۱ مشخصاً به موارد قتلی مربوط می‌شود که موضوع این مرحله از دادرسی بوده‌اند.

دادگاه چه رفتاری را جرم شناخت؟

در رأی پیشین دادگاه آمده بود که مک‌کنزی از پیروان خود می‌خواست با گرسنگی‌کشیدن به استقبال مرگ بروند. بنابر یافته‌های دادگاه، این الگو ابتدا کودکان و سپس جوانان، زنان و مردان را دربرگرفت. دادستانی شواهدی ارائه کرد که نشان می‌داد قربانیان در محیطی تحت کنترل گروه از غذا محروم شده‌اند.

در تحقیقات پرونده، علاوه بر گرسنگی، قتل مستقیم هشت کودک نیز مطرح بود؛ به همین علت دادگاه دو مجموعه مجازات جداگانه تعیین کرد. مسئولیت کیفری متهمان بر اساس رسیدگی قضایی مشخص شده و نباید تمام اعضا یا هواداران یک جریان مذهبی را بدون شواهد فردی مسئول قتل دانست.

سایر متهمان و پیامد پرونده

گزارش رسانه‌های کنیا حاکی است که هم‌متهمان مک‌کنزی نیز مجازات‌هایی دریافت کرده‌اند که بسته به نقش فردی و رأی دادگاه متفاوت است. برای گزارش دقیق مدت حبس تک‌تک محکومان باید نسخه کامل حکم و اسامی مندرج در آن بررسی شود.

پرونده شاکاهولا در سال ۲۰۲۳ پس از کشف گورهای جمعی در منطقه‌ای جنگلی در شهرستان کیلیفی به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های کیفری کنیا تبدیل شد. جدا از مسئولیت فردی متهمان، پرسش عمومی باقی‌مانده این است که چرا هشدارهای پیشین درباره رفتارهای گروه و محروم‌کردن کودکان از آموزش و مراقبت بهداشتی مانع وقوع فاجعه نشد.

حکم امروز پایان یکی از مراحل اصلی رسیدگی کیفری است، اما به‌تنهایی به همه پرسش‌های خانواده قربانیان درباره نظارت نهادهای مسئول، حمایت از کودکان و امکان اعتراض به احکام پاسخ نمی‌دهد. هر تحول بعدی باید بر مبنای اسناد قضایی یا گزارش تازه تأیید شود.