
عقبنشینی نیروهای دولت یمن از بابالمندب؛ حوثیها بر ساحل مشرف به تنگه مسلط شدند
نیروهای جنوبی حامی دولت یمن ۱۵ نوامبر از ذباب و بابالمندب عقب نشستند و به سوی عدن تغییر آرایش دادند؛ این تحول خطر اختلال تجارت دریایی را افزایش میدهد، اما بستن تنگه تأیید نشده است.
تصویر ماهوارهای تنگه بابالمندب در سال ۲۰۱۸؛ تصویر منطقه جغرافیایی است و عقبنشینی نیروهای یکشنبه را نشان نمیدهد. عکس: INPE / Oton Barros، مجوز CC BY-SA 2.0. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bab_al-Mandab_Strait.jpg
نیروهای جنوبی وابسته به دولت بهرسمیتشناختهشده یمن روز یکشنبه ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کردند از فرودگاه ذُباب و مناطق اطراف تنگه راهبردی بابالمندب در غرب استان تعز عقبنشینی کردهاند و نیروهای خود را به سمت عدن و استانهای پیرامونی منتقل میکنند. خبرگزاری رویترز و روزنامه نشنال گزارش دادهاند که این جابهجایی، مناطقی مشرف به گذرگاه دریایی را زیر کنترل حوثیها قرار داده است. بااینحال، کنترل ساحل و اعلام رسمی بستهشدن تمام مسیر کشتیرانی دو موضوع متفاوتاند.
در این خبر بینالمللی میخوانید
آنچه باید بدانیم
بابالمندب دریای سرخ را به خلیج عدن وصل میکند و یکی از مسیرهای اصلی عبور کالا و انرژی میان آسیا و اروپا از راه کانال سوئز است. نیروهای جنوبی میگویند هدف از عقبنشینی، تقویت دفاع از عدن و جبهههای تهدیدشده است. رسانههای مستقل تغییر آرایش نیروها را تأیید کردهاند، ولی درباره میزان حضور عملیاتی حوثیها در همه نقاط ساحلی، وضعیت لحظهای عبور کشتیها و دامنه خطر برای نفتکشها هنوز اطلاعات کامل منتشر نشده است.
بیانیه نیروهای جنوبی دقیقاً چه میگوید؟
فرماندهی نیروهای مسلح جنوبی اعلام کرد عملیات «بازآرایی» از فرودگاه ذباب و ناحیه بابالمندب در غرب تعز صورت گرفته است. طبق این بیانیه، حفاظت از عدن و استانهای همسایه، تقویت خطوط دفاعی و رسیدگی به تهدیدهای نظامی موجود اولویت بالاتری پیدا کرده است. این تفسیر رسمیِ طرف عقبنشینیکننده است؛ نمیتوان صرفاً بر پایه عبارت «بازآرایی» نتیجه گرفت که نیروها در میدان بدون فشار نظامی عقب رفتهاند.
به گزارش رویترز، نیروهای وابسته به دولت در اکتبر برای بازپسگیری مناطق ساحلی عملیاتی انجام داده بودند؛ پس از آنکه حوثیها در سپتامبر به سوی جنوب پیش رفتند و کوشیدند حضورشان را در ساحل دریای سرخ توسعه دهند. عقبنشینی امروز بخشی از دستاوردهای ضدحمله ماه گذشته را تغییر میدهد. در خبرهای اولیه، نقشه عملیاتی رسمی که مرز جدید کنترل در تمام ساحل را با دقت نشان دهد، منتشر نشده است.
اثر بر عبور نفتکشها و تجارت جهانی
اهمیت بابالمندب به جایگاه آن در زنجیره حمل کالا، کانتینر و حاملهای انرژی مربوط است. بسیاری از کشتیهایی که از اقیانوس هند به اروپا میروند برای رسیدن به سوئز از این مسیر عبور میکنند. دسترسی یک گروه مسلح به ساحل مشرف بر تنگه میتواند هزینه بیمه، برنامهریزی امنیتی و محاسبات شرکتهای کشتیرانی را تغییر دهد، حتی اگر هیچ دستور رسمی برای توقف تردد صادر نشده باشد.
همزمان تنش نظامی در خلیج فارس و حملات به کشتیها در اطراف تنگه هرمز، مسیر دیگری از تجارت انرژی را در معرض خطر قرار داده است. رویترز هشدار داده فشاری که از دو سوی شبهجزیره عربستان به خطوط دریایی وارد شود میتواند تأمین نفت و حملونقل منطقه را دشوارتر کند. این یک ارزیابی از ریسک است، نه سندی بر اینکه حوثیها از امروز توانستهاند تمام عبور و مرور بابالمندب را متوقف کنند.
جبهه تعز و پیامد انسانی
درگیریها در غرب تعز، شهری که سالها با محاصره و محدودیت دسترسی روبهرو بوده، شدت گرفته است. رویترز میگوید در موج اخیر نبردها حدود ۳۰۰ هزار نفر در مناطق مختلف یمن آواره شدهاند و بخش بزرگی از آنان در تعز و پیرامون آن هستند. شرایط دستیابی به غذا و کمکهای بشردوستانه به وضعیت امنیت راهها و امکان فعالیت نهادهای امدادی بستگی دارد؛ تغییر خط تماس نظامی ممکن است تأثیر مستقیم بر این دسترسی داشته باشد.
ارتش وابسته به دولت یمن اعلام کرده تلاش برای شکستن محاصره تعز را ادامه میدهد و از جامعه جهانی خواسته به وضعیت بابالمندب توجه کند. در سوی مقابل، حوثیها همچنان بر مناطق عمده شمال کشور از جمله صنعا کنترل دارند. در همین روز، خبر آزادی ۶۰۰ بازداشتی در صنعا نیز منتشر شد؛ اقدامی بشردوستانه که مستقل از تحولات نظامی این ساحل است و آتشبس عمومی را اثبات نمیکند.
تفاوت تصرف ساحل با کنترل خود تنگه
درباره این تحول یک تمایز جغرافیایی و حقوقی وجود دارد: سواحل یمن فقط یکی از دو کرانه بابالمندب است و کرانه دیگر در آفریقا قرار دارد. حضور یک نیروی مسلح در ساحل میتواند تهدید امنیتی ایجاد کند، اما بهتنهایی معادل در اختیار داشتن همه مسیرهای عبور، اعمال کنترل بر آبهای بینالمللی یا مسدودکردن بالفعل راه دریایی نیست. کشتیها با توجه به مسیر تعیینشده، هشدارهای دریانوردی و وضعیت لحظهای امنیت تصمیم میگیرند. برای سنجش اثر عقبنشینی، انتشار نقشه دقیق استقرار نیروها و داده مستقل عبور کشتیها از هر گزارش کلی درباره «سقوط کامل تنگه» معتبرتر است. آزادی بازداشتیان در صنعا نیز با این جابهجایی ساحلی همزمان است، اما سندی مبنی بر ارتباط عملیاتی مستقیم دو اقدام منتشر نشده است.
چه چیزهایی هنوز معلوم نیست؟
در گزارشهای منتشرشده تا زمان تنظیم این مقاله، نه تعداد دقیق نیروهای عقبنشینیکرده اعلام شده، نه ترکیب کامل یگانهای جایگزین و نه دستور رسمی تازهای برای توقف سراسری حرکت کشتیها در تنگه. برای تشخیص اثر واقعی خبر بر تجارت، باید هشدارهای سازمانهای دریانوردی، گزارش وضعیت عبور کشتیها و تحولات زمینی بعدی دنبال شود. داده قطعی امروز اعلام عقبنشینی از منطقه و افزایش کنترل حوثیها بر ساحل مشرف به بابالمندب است.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- منبع تکمیلی رویترز؛ خبر عقبنشینی نیروهای دولت از بابالمندب، ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی نشنال؛ توضیحات نیروهای جنوبی، وضعیت ذباب و تعز، ۱۵ نوامبر
- منبع تکمیلی عربنیوز؛ متن اعلام بازآرایی نیروهای جنوبی، ۱۵ نوامبر
- منبع تکمیلی ویکیمدیا کامنز؛ تصویر ماهوارهای آرشیوی بابالمندب، مجوز CC BY-SA 2.0
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در جهان
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










