فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
در حال خواندن فرستادگان ترامپ با میانجی‌های قطر درباره ایران دیدار کردند
photo 2026 10 30 08 41 43 edited
ایران

فرستادگان ترامپ با میانجی‌های قطر درباره ایران دیدار کردند

اکسیوس از نشست ویتکاف و کوشنر با نخست‌وزیر قطر و فرستاده او در برلین درباره ازسرگیری دیپلماسی ایران و آمریکا خبر داد؛ توافق یا زمان مذاکرات تازه هنوز اعلام نشده است.

آرمان توکلی۳۰ آبان ۱۴۰۵ · ۵ دقیقه مطالعه

ورود هیئت قطری به تهران، جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶). عکس: ایرنا

استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو فرستاده دونالد ترامپ، پنجشنبه ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ در برلین با مقام‌های ارشد قطر درباره ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا گفت‌وگو کردند. وب‌سایت اکسیوس جمعه شب به نقل از دو فرد آگاه از دیدار گزارش داد که شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، و علی الثوادی، فرستاده ویژه دوحه، در این نشست حضور داشتند. کاخ سفید تا هنگام انتشار گزارش درباره جزئیات آن توضیح رسمی نداده بود.

در این خبر می‌خوانید
  1. ۱اختلاف بر سر شروط بازگشت به مذاکرات
  2. ۲جایگاه قطر و خطر تکرار درگیری

قطر در هفته‌های گذشته تلاش کرده میان تهران و واشنگتن بر سر بازگرداندن آتش‌بس، بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز و آغاز مذاکرات هسته‌ای راه‌حلی پیدا کند. گزارش تازه برای نخستین بار ترکیب و محل گفت‌وگوی اخیر میانجی‌های قطری با دو نماینده اصلی ترامپ را روشن می‌کند. با این حال دیدار در برلین به معنی حضور نماینده ایران در همان اتاق یا آغاز مذاکرات مستقیم تهران و واشنگتن نیست. هیچ طرفی برگزاری گفت‌وگوی سه‌جانبه را اعلام نکرده است.

در طرف آمریکایی، ویتکاف و کوشنر همزمان با نشست رهبران غربی درباره آینده جنگ اوکراین در برلین حضور داشتند. این هم‌پوشانی برنامه‌های دیپلماتیک سبب شد مقام‌های قطری بتوانند بدون برگزاری اجلاس اختصاصی ایران با آن‌ها دیدار کنند. اکسیوس می‌گوید طرف‌های گفت‌وگو درباره پیشنهادهای مربوط به پایان تنش نظامی و شروط بازگشت به دیپلماسی بحث کرده‌اند، اما نتیجه عملیاتی مشخصی مانند تاریخ مذاکرات یا متن توافق مشترک از دیدار منتشر نشده است.

اختلاف بر سر شروط بازگشت به مذاکرات

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با روزنامه ایران اعلام کرده قطر و پاکستان دو کانال اصلی تبادل پیام با دولت ترامپ هستند. او می‌گوید تهران می‌خواهد پیش از ورود به مرحله جدید اطمینان پیدا کند واشنگتن واقعاً خواهان توافق است. در مقابل، ترامپ در نشست خبری جمعه گفت ایران مایل به توافق است ولی شروطی را مطرح می‌کند که از نگاه دولت آمریکا قابل قبول نیست. این دو موضع نشان می‌دهد تماس‌ها ادامه دارند، اما اختلاف بر سر ترتیب تعهدها حل نشده است.

یکی از محورهای طرح ایران، پیشنهاد بازگشت به آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز در بازه‌ای کوتاه است. عراقچی به اکسیوس گفته طرح دو روزه ایران همچنان روی میز قرار دارد و تهران درباره کوتاه‌تر کردن زمان‌بندی نیز انعطاف دارد. با این حال او پایان درگیری در همه جبهه‌ها، لغو محاصره دریایی آمریکا، فراهم شدن امکان فروش نفت و آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدود شده ایران را از شروط اصلی بازگشایی مسیر معرفی کرده است. پذیرش این موارد از سوی واشنگتن تأیید نشده است.

سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده نیز در مرکز اختلاف هسته‌ای قرار دارد. وزیر خارجه ایران تأکید کرده این مواد نباید از خاک کشور خارج شود و در عین حال از احتمال یافتن فرمولی منصفانه با کمک میانجی‌ها سخن گفته است. چنین فرمولی ممکن است به نظارت، نوع نگهداری یا شیوه استفاده از مواد مربوط باشد، اما متن مشخصی در گزارش عمومی منتشر نشده است. هیچ توافق جدیدی درباره خارج کردن، رقیق‌سازی یا انتقال ذخایر را نمی‌توان بر اساس این اظهار نظر قطعی دانست.

اکسیوس گزارش داده علی الثوادی یک هفته پیش در ترکیه با عراقچی دیدار کرده و نتیجه تماس‌های دوحه با ترامپ و جی‌دی ونس را در اختیار او گذاشته است. هیئتی فنی از ایران نیز در روزهای اخیر به دوحه سفر کرده و درباره امکان ازسرگیری مسیر دیپلماتیک گفت‌وگو کرده است. سفرهای جداگانه عراقچی به پاکستان و عمان هم بخشی از تلاش‌های منطقه‌ای معرفی شده‌اند. این جزئیات عمدتاً به منابع دیپلماتیک آگاه نسبت داده شده‌اند و در همه موارد صورت‌جلسه رسمی عمومی موجود نیست.

جایگاه قطر و خطر تکرار درگیری

قطر از آغاز رویارویی نظامی ایران و آمریکا تلاش کرده به‌عنوان میانجی نقش ایفا کند و روابط خود را با هر دو طرف حفظ کند. این کشور هم میزبان یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس است و هم به‌دلیل همسایگی و منافع مشترک انرژی با ایران ارتباط دارد. این موقعیت برای انتقال پیام مفید است، اما تضمین نمی‌کند دو دولت اختلاف‌های امنیتی و اقتصادی را کنار بگذارند. دوحه اختیار امضای توافق به جای تهران یا واشنگتن را ندارد.

در واشنگتن، همزمان با ادامه تماس‌ها، فشارهایی برای دور تازه اقدام نظامی علیه ایران مطرح شده است. اکسیوس پیش‌تر نوشته بود بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل خواهان برخورد سخت‌تر آمریکا با تهران است. ترامپ در گفت‌وگویی با این وب‌سایت گفته تصمیم تازه درباره جنگ ایران را به بعد از آغاز سال میلادی جدید موکول می‌کند. این اظهار نظر به معنی تعهد رسمی و غیرقابل تغییر به پرهیز از اقدام نظامی تا آن زمان نیست؛ بلکه موضع فعلی رئیس‌جمهور را بازتاب می‌دهد.

در کنار اختلاف سیاسی، امنیت تنگه هرمز و صادرات نفت برای کشورهای منطقه و بازار جهانی انرژی اهمیت مستقیم دارد. تغییر وضعیت محاصره دریایی و رفت‌وآمد نفتکش‌ها می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل، بیمه و عرضه نفت اثر بگذارد. اگر گفت‌وگوها به توافق مرحله‌ای برسند، ممکن است ابتدا بر کاهش خطر دریایی تمرکز کنند و بعد به مسئله هسته‌ای بپردازند. با این حال چنین ترتیب اجرایی هنوز از سوی دو دولت به‌طور مشترک تصویب نشده و فقط یکی از مسیرهای محتمل مذاکره است.

پیشینه شکست مذاکرات و تجربه توقف و ازسرگیری درگیری باعث شده طرفین درباره ضمانت اجرا حساس باشند. ایران می‌گوید توافق باید پایدار باشد و در فاصله کوتاه دوباره نقض نشود؛ آمریکا نیز درباره محدودیت‌های هسته‌ای و امکان بازرسی خواسته‌هایی دارد. اختلاف اصلی تنها بر سر اعلام تمایل به مذاکره نیست، بلکه به این مربوط می‌شود که کدام اقدام نخست انجام شود و چه نهادی پایبندی هر طرف را بررسی کند.

اکسیوس گزارش کرده با وجود مجموعه دیدارها و تماس‌های اخیر، هنوز پیشرفت معناداری در رسیدن به توافق حاصل نشده است. مرحله بعدی ممکن است اعلام تاریخ نشست کارشناسی یا مشخص شدن پاسخ آمریکا به پیشنهاد دو روزه تهران باشد. تا آن زمان، دیدار کوشنر و ویتکاف با مقام‌های قطری نشانه ادامه تماس‌های میانجی‌گرانه است، نه تأیید آتش‌بس تازه یا پایان اختلاف هسته‌ای.

نویسندهآرمان توکلی

تحلیلگر اقتصاد کلان ایران با تمرکز بر تورم، رشد اقتصادی، بودجه و اثر سیاست مالی بر خانوار و بنگاه. در تحلیل‌ها از داده‌های رسمی و روندهای قابل اندازه‌گیری استفاده می‌کند.

دیدگاه خود را بنویسید

برای دادن دیدگاه، عضو رونما شویدساخت حساب رایگان است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

تازه‌ترین‌ها در ایران

تحلیل‌ها و خبرهای تازه‌ی همین دسته را دنبال کنید.

مشاهده بیشتر
ادامه مسیرخبر بعدی خودکار باز می‌شود
در حال بارگذاری خبر بعدی…
دنبال کنید
ایراندو گزارش اصابت پرتابه ناشناس به نفتکش در خروجی تنگه هرمزایرانکاروان خارک؛ «آیناز» نفتکش نیست، اما خطر رویارویی دریایی چقدر واقعی است؟اقتصاددلار در بازار تهران حدود ۲۷۲ هزار و سکه نزدیک ۲۵۰ میلیون تومان ثبت شدایرانگزارش‌ها از آماده‌سازی بیش از ۱۴ نفتکش ایران در خارک خبر می‌دهندایرانعراقچی از ادامه دیپلماسی با آمریکا گفت؛ ترامپ شروط تهران را رد کردایراننان یارانه‌ای پشت کارت‌خوان؛ آیا «مدیریت خرید» به سهمیه‌بندی پنهان تبدیل می‌شود؟امنیت و ژئوپلیتیکترامپ چرا میان حمله دوباره به ایران و ادامه فشار مردد است؟ایرانپرونده هسته‌ای ایران؛ چرا بازگشت بازرسان به آزمون دیپلماسی تبدیل شده است؟اقتصاداختلاف در شورای قیمت‌گذاری نرخ خرید تضمینی گندم را چهار ماه عقب انداختهایرانقطعنامه‌ای که نه تهران را راضی کرد، نه واشنگتن را