
گزارشها از آمادهسازی بیش از ۱۴ نفتکش ایران در خارک خبر میدهند
یورونیوز به استناد دادههای ماهوارهای و ردیابی کشتیها از آمادهسازی بیش از ۱۴ نفتکش در خارک خبر داده است؛ حرکت کاروان و واکنش احتمالی آمریکا هنوز قطعی نیست.
تصویر آرشیوی (۲۰۰۲): اسکلهی نفتکشها و مخازن پایانهی خارک، عکس فضانوردان ایستگاه فضایی بینالمللی. منبع: ناسا (دامنهی عمومی)
ایران حدود ۱۴ نفتکش را در جزیره خارک آماده کرده و به آنها خدمه و پرچم ایران داده است تا در قالب یک کاروان به سمت خروجی دریای عمان حرکت کنند. بر پایه تصاویر ماهوارهای و دادههای ردیابی کشتیها که یوروونیوز فارسی منتشر کرده، این اقدام آزمونی است برای شکستن محاصره دریایی آمریکا بر صادرات نفت ایران. اگر کاروان راه بیفتد، معلوم میشود نیروی دریایی آمریکا در برابر نفتکشهایی که پرچم ایران دارند چه واکنشی نشان میدهد.
در این خبر میخوانید
در این گزارش زمان دقیق حرکت کاروان ذکر نشده و تنها گفته شده که برنامه برای «روزهای آینده» است. بنابراین تا این لحظه، حرکت کاروان یک برنامه اعلامشده است و هنوز رویدادی نیست که با دادههای مستقل ثبت شده باشد.
چرا خارک مهم است
جزیره خارک در شمال خلیج فارس حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد نفت خام صادراتی ایران را جابهجا میکند. پایانه این جزیره ظرفیت نگهداری حدود ۳۰ میلیون بشکه دارد و آبهای اطراف آن آنقدر عمیق است که نفتکشهای بزرگ بتوانند پهلو بگیرند. به گزارش یوروونیوز، بندرهای جایگزین از جمله جاسک زیرساخت لازم برای جایگزینی خارک را ندارند. بنابراین هر اختلال در خارک مستقیماً به درآمد دولت ایران و توان مالی آن در ماههای پیش رو مربوط میشود.
محاصرهای که بارگیری را متوقف کرد
بر پایه گزارشهای منتشرشده، آمریکا محاصره دریایی بر تردد نفتکشهای ایرانی را از اواسط ژوئیه دوباره برقرار کرده است. گروه پایش «UANI» هم همین بازه زمانی را ذکر کرده است. دادههای ردیابی نشان میدهد عملیات بارگیری در خارک از اواخر ژوئیه تقریباً متوقف شده و نفتکشهایی که اطراف جزیره لنگر انداختهاند ماهها بیحرکت ماندهاند.
بلومبرگ در گزارشی که در ششم اکتبر منتشر شد و بر پایه برآوردهای اولیه ردیابی کشتیها بود، نوشت ایران در ماه سپتامبر هیچ نفت خامی روی نفتکشها بارگیری نکرده است. به گفته این گزارش، این نخستین بار از زمان آغاز جنگ در فوریه بوده است. یوروونیوز هم مینویسد توقف بارگیری فشار مالی فزایندهای بر تهران گذاشته است.
همین گزارش یوروونیوز به سفر اخیر ترامپ به چین اشاره میکند که در آن با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین دیدار کرد. به نوشته این رسانه، ترامپ در آن سفر فوریتی برای رسیدگی به موضوع ایران نشان نداد و آن را به سال آینده موکول کرد. مقامهای ایرانی ظاهراً از همین فاصله زمانی استفاده میکنند تا صادرات به بازارهای آسیایی را از سر بگیرند.
نشانههایی از بازگشت صادرات
به گزارش یوروونیوز، تصاویر ماهوارهای و دادههای کشتیها نشان میدهند یک محموله نفت خام ایرانی در خلیج فارس، نزدیک خارک، در جریان یک انتقال کشتی به کشتی میان دو نفتکش جابهجا شده است. در این عملیات سامانه شناسایی خودکار کشتیها (AIS) خاموش بوده تا منشأ نفت پنهان بماند. این گزارش یادآوری میکند که واشنگتن پیشتر هشدار داده بود نفتکشهای درگیر در چنین عملیاتی را هدف قرار خواهد داد.
شرکت ردیابی کشتی «TankerTrackers» به گفته یوروونیوز تأیید کرده که دادههای موجود نشان میدهد ایران دوباره صادرات نفت را آغاز کرده است. با این حال، در گزارش گفته نشده حجم این صادرات چقدر است و آیا همه آن به مقصد میرسد یا نه.
ادعاهایی که هنوز تأیید نشدهاند
کانال ۱۴ تلویزیون اسرائیل و خبرگزاری «صابرین»، که به گروههای مسلح حامی ایران نزدیک است، گزارش دادهاند دهها نفتکش ایرانی آماده حرکت به سوی چین هستند و به خطوط محاصره نزدیک شدهاند. این ادعا از سوی منابع مستقل تأیید نشده است. فاصله میان «دهها نفتکش» در این گزارش و «۱۴ نفتکش» در کاروان خارک یکی از ابهامهای اصلی این خبر است.
هشدارها در ایران و خلیج فارس
یوروونیوز نوشته یک روزنامهنگار با پیوند به سپاه پاسداران در فضای عمومی هشدار داده که هر حمله به نفتکشها به حمله به تأسیسات نفتی سراسر خلیج فارس خواهد انجامید. «محمد عنایتی نجفآبادی» هم در پستی در شبکه ایکس، که بازنشر مطلبی از خبرگزاری فارس بود، نوشته مختلکردن مسیر نفتکشهای ایرانی به انفجار در تأسیسات نفتی امارات، عربستان، قطر، کویت، عمان و بحرین منجر میشود. این رسانه تأکید کرده که او این را «تحلیل شخصی» خوانده است.
این پیامها بیانیه رسمی دولت ایران نیستند، اما نشان میدهند بخشی از فضای رسانهای نزدیک به تهران تهدید به گسترش بحران را بهعنوان فشار بر محاصره به کار میگیرد. در گزارشهای مرتبط همین رسانه هم آمده که فرمانده کل ارتش ایران وعده پاسخ «سنگینتر» داده است اگر آمریکا دوباره حمله کند.
موضع واشنگتن
یوروونیوز به اظهارات «کریس رایت»، وزیر انرژی آمریکا، در فاکس نیوز اشاره میکند. او گفته جریان انرژی از تنگه هرمز افزایش یافته و آمریکا طی هفتههای گذشته نفت بیشتری از این تنگه عبور داده و فرآوردههای نفتی بیشتری صادر کرده است. وقتی پرسیده شد چرا قیمت بنزین در آمریکا کاهش یافته با وجود آنکه بحران با ایران حل نشده، گفت شرایط تغییر کرده اما هنوز برای عموم قابل مشاهده نیست. در این گزارش دادهای برای سنجش این ادعاها ارائه نشده است.
چه چیزی هنوز روشن نیست
معلوم نیست کاروان خارک واقعاً حرکت میکند یا نه. اگر حرکت کند، چند نفتکش آن بار دارند و چند نفتکش خالیاند؟ گزارشها دربارهٔ دقت شمار ۱۴ نفتکش و مقصد آنها حرفی ندارند. همچنین روشن نیست نیروی دریایی آمریکا دربارهٔ توقف یا بازرسی این نفتکشها چه تصمیمی خواهد گرفت، و آیا تهدید به حمله گسترده به تأسیسات نفتی منطقه جدی است یا بخشی از فشار رسانهای. حجم واقعی انتقالهای کشتی به کشتی که با AIS خاموش انجام میشود هم از روی دادههای عمومی قابل سنجش نیست.
آنچه روشن است این است که خارک هنوز قلب صادرات نفتی ایران است و توقف بارگیری در آن فشار مالی بر تهران را بالا برده است. هر تلاشی برای شکستن محاصره، حتی اگر بخشی از نفتکشها بتوانند عبور کنند، پیامد مستقیم بر بودجه دولت و بازار منطقهای نفت خواهد داشت. در عین حال، این تلاش خطر برخورد مستقیم در تنگهای را بالا میبرد که پیشتر در آن ماینگذاری و حملات متقابل گزارش شده است. خواننده باید میان آنچه گزارش شده و آنچه هنوز تأیید نشده تفاوت بگذارد و منتظر تصاویر و دادههای بعدی بماند.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در ایران
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.










