ترامپ بخش عمده تحریم‌ها و تعرفه‌های قانون گراهام علیه روسیه را تعلیق کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با صدور فرمانی اجرایی اجرای بخش گسترده‌ای از تحریم‌ها، محدودیت‌ها و تعرفه‌های پیش‌بینی‌شده در «قانون تحریم روسیه و ایران» موسوم به قانون گراهام را متوقف کرد. متن رسمی کاخ سفید می‌گوید معافیت‌ها با استناد به «منافع ملی ایالات متحده» صادر شده‌اند؛ با این حال، تحریم‌های قدیمی‌تر آمریکا علیه روسیه همچنان برقرار می‌مانند.

چه اتفاقی افتاد؟

فرمان اجرایی ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ ابتدا چارچوب قانون را برای افزایش ۵۰۰ درصدی تعرفه کالاهای روسی و تعرفه ۱۰۰ درصدی بر کالاهای واردشده از بزرگ‌ترین خریداران انرژی روسیه و تسهیل‌کنندگان دورزدن تحریم نفتی شرح می‌دهد. اما بخش چهارم همان فرمان، اجرای این تعرفه‌ها و مجموعه بزرگی از تحریم‌ها و محدودیت‌های قانون گراهام را معاف می‌کند.

این معافیت زمان پایان ثابتی ندارد و تا وقتی برقرار می‌ماند که رئیس‌جمهور یا وزیر خارجه آمریکا، با مشورت مقام‌های اقتصادی ذی‌ربط، اقدام دیگری را مناسب تشخیص دهند. کاخ سفید همچنین به نماینده تجاری آمریکا مأموریت داده خرید نفت و گاز روسیه و تسهیل دورزدن تحریم‌ها را زیر نظر بگیرد.

واقعیت‌های تأییدشده

• Fact: ترامپ در ۱۶ اکتبر فرمان اجرایی اجرای قانون گراهام را امضا کرد.
• Fact: فرمان، تعرفه‌های مواد ۱۱۲ و ۱۱۳ و تحریم‌ها یا محدودیت‌های چندین ماده دیگر قانون را مشمول معافیت کرده است.
• Fact: این تصمیم تحریم‌هایی را که پیش از تصویب قانون گراهام و بر پایه فرمان‌های اجرایی دیگر علیه روسیه برقرار بودند، لغو نمی‌کند.
• Fact: کاخ سفید می‌گوید گواهی کتبی و گزارش توجیهی لازم را به کنگره فرستاده است.
• Fact: قانون گراهام ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ امضا شد و اجرای بخش مهمی از اقدامات آن برای ۳۰ روز بعد برنامه‌ریزی شده بود.

ادعای رسمی چیست؟

Claim: دولت ترامپ می‌گوید صدور معافیت در این مقطع به سود منافع ملی آمریکاست. متن عمومی فرمان جزئیات کامل استدلال دولت را منتشر نمی‌کند و تنها می‌گوید گزارش توضیحی به کنگره ارسال شده است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس این تصمیم را «توقف» یک بسته تحریمی گسترده توصیف کرده و آن را در ادامه چرخش اخیر واشنگتن به سمت تسهیل فروش گازوئیل روسیه دانسته است. این توصیف یک ارزیابی خبری از جهت‌گیری سیاست آمریکاست، نه بخشی از متن حقوقی فرمان.

چه چیزهایی هنوز روشن نیست؟

• Unknown: گزارش تفصیلی دولت به کنگره و مبنای دقیق تشخیص «منافع ملی» در متن عمومی فرمان دیده نمی‌شود.
• Unknown: زمان دقیق بازبینی یا پایان معافیت‌ها تعیین نشده است.
• Unknown: اثر واقعی تصمیم بر درآمد انرژی روسیه، رفتار خریداران بزرگ و توان مالی مسکو برای ادامه جنگ هنوز قابل اندازه‌گیری نیست.
• Unknown: واکنش سیاسی کنگره و متحدان اوکراین به این عقب‌نشینی اجرایی هنوز شکل نهایی نگرفته است.

چرا این تصمیم مهم است؟

قانون گراهام یکی از گسترده‌ترین ابزارهای تازه آمریکا برای فشار مستقیم بر اقتصاد روسیه و نیز فشار ثانویه بر خریداران بزرگ نفت و گاز این کشور بود. تعلیق اجرای قسمت‌های اصلی آن، دست‌کم در کوتاه‌مدت، ریسک تعرفه‌های سنگین برای روسیه و شرکای انرژی‌اش را کاهش می‌دهد؛ هرچند اختیار بازگرداندن اقدامات برای دولت آمریکا محفوظ مانده است.

این فرمان از نظر حقوقی «لغو همه تحریم‌های روسیه» نیست. تفکیک میان تحریم‌های قدیمی و معافیت‌های تازه اهمیت دارد، زیرا متن فرمان صریحاً می‌گوید اقدامات پیشین مرتبط با وضعیت اضطراری روسیه دست‌نخورده باقی می‌مانند. رونما پیش‌تر هنگام امضای قانون تحریم روسیه و ایران توسط ترامپ جزئیات چارچوب اولیه آن را گزارش کرده بود.