فراتر از خبر،نزدیک‌تر به حقیقت
قیمت‌ها
در حال خواندن جنگ و محاصرهٔ دریایی جیب چه کسانی را پر کرده؟ ارقام سود شرکت‌های انرژی و جای ایران در این معادله
1280px Oil tanker2C gas tanker in the high sea Refinery Industry cargo ship 285284803810529 edited
انرژی

جنگ و محاصرهٔ دریایی جیب چه کسانی را پر کرده؟ ارقام سود شرکت‌های انرژی و جای ایران در این معادله

گزارش‌های مالی شورون، اکوینور، آرامکو و گلنکور از جهش سود در سایهٔ بحران هرمز خبر می‌دهند؛ برای ایران، محاصره و تحریم نقش واسطه‌ها را پررنگ‌تر کرده است.

مج
مروا جهانبخش۲۲ آبان ۱۴۰۵ · ۳ دقیقه مطالعه

تصویر آرشیوی، ۶ آوریل ۲۰۲۳، ساحل کرواسی؛ عکس Jernej Furman، مجوز CC BY 2.0. این تصویر مربوط به رویداد امروز یا تنگه هرمز نیست. برش تصویر: ۱۶:۹.

بحران تنگهٔ هرمز و محاصرهٔ دریایی ایران فقط قیمت بنزین را بالا نبرده؛ در گزارش‌های مالی شرکت‌های انرژی و کشتیرانی، سودهای بی‌سابقه‌ای دیده می‌شود. در همان حال، تحریم و محاصره برای ایران نقش واسطه‌ها و شبکه‌های جایگزین فروش را پررنگ‌تر کرده است. ارقام زیر از گزارش‌های مالی و نهادهای بین‌المللی است؛ ارزش قرارداد یا سفارش با سود خالص یکی نیست و نتیجه‌گیری دربارهٔ انگیزهٔ کسی برای ادامهٔ جنگ از آن‌ها برنمی‌آید.

در این خبر اقتصادی می‌خوانید
  1. ۱اختلال در عرضه چقدر بود؟
  2. ۲چه کسانی از بالا رفتن قیمت‌ها سود بردند؟
  3. ۳ایران در این معادله کجاست؟
  4. ۴پس نتیجه چیست؟

اختلال در عرضه چقدر بود؟

بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی برآورد کرده جنگ، عرضهٔ روزانهٔ بیش از ۱۰ میلیون بشکه نفت، حدود ۱۳ درصد عرضهٔ عادی، را مختل کرد. آژانس بین‌المللی انرژی نیز برای مهار بحران، عرضهٔ ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری را تصویب کرد؛ حجمی معادل حدود ۲۰ روز عبور عادی نفت و فرآورده‌ها از هرمز پیش از جنگ.

چه کسانی از بالا رفتن قیمت‌ها سود بردند؟

سود خالص سه‌ماههٔ سوم شورون از ۳٫۵۴ میلیارد دلار در سال گذشته به ۹٫۹ میلیارد دلار رسید. سود عملیاتی تعدیل‌شدهٔ اکوینور نروژ تقریباً دو برابر و به ۱۲٫۳۵ میلیارد دلار رسید و سود پالایشی تعدیل‌شدهٔ آرامکو ۲۳۴ درصد بالا رفت. گلنکور در نیمهٔ نخست ۲۰۲۶ از فعالیت‌های بازاریابی و معاملاتی ۳٫۳ میلیارد دلار سود عملیاتی تعدیل‌شده گزارش کرد؛ رقم دورهٔ مشابه سال قبل ۴۰ میلیون دلار بود. فرانت‌لاین هم در سه‌ماههٔ دوم میانگین درآمد روزانهٔ نفتکش‌های غول‌پیکرش را ۱۵۲ هزار و ۷۰۰ دلار اعلام کرد و آن را بالاترین سود فصلی تاریخ خود دانست.

در سطح دولت‌ها، نروژ پیش‌بینی درآمد نفت و گاز ۲۰۲۶ را حدود ۲۹ درصد، از ۵۵۷٫۴ به ۷۲۱٫۱ میلیارد کرون بالا برد. برآورد مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک هم می‌گوید گران‌شدن نفت و گاز در شش ماه نخست جنگ، درآمد صادرات دریایی سوخت‌های فسیلی روسیه را حدود ۳۵٫۹ میلیارد دلار بیشتر کرده است.

ایران در این معادله کجاست؟

هرچه مسیرهای رسمی فروش نفت و انتقال پول محدودتر شود، کانال‌های جایگزین ارزشمندتر می‌شود. وزارت خزانه‌داری آمریکا در گزارش‌های ۲۰۲۶ از شبکه‌هایی با شرکت‌های پوششی در امارات و هنگ‌کنگ پرده برداشته که به‌ادعای این وزارتخانه جابه‌جایی درآمد نفتی ایران را آسان می‌کنند. بر پایهٔ یک گزارش خبری در سپتامبر، سازوکاری میان ایران و چین درآمد فروش نفت را به اعتبار خرید کالای چینی تبدیل می‌کند و به گفتهٔ منابع آن گزارش، حدود ۲ تا ۲٫۵ میلیارد دلار طی یک سال از این مسیر جابه‌جا شده است. این ارقام از منابع ثانویه است و مستقل راستی‌آزمایی نشده.

دونالد ترامپ هم ادعا کرده کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس ترجیح می‌دهند وضع موجود، یعنی ادامهٔ محاصرهٔ دریایی، حفظ شود. این ادعای او است و سند مستقلی برای آن در دست نیست.

پس نتیجه چیست؟

برای شرکت‌های انرژی خارج از منطقه، اختلال عرضه به سودهای بزرگ‌تر تبدیل شده؛ برای ایران، محاصره و تحریم هزینهٔ معامله را بالا برده و نقش واسطه‌ها را بیشتر کرده است. اینکه این منافع در تصمیم‌های سیاسی دربارهٔ پایان بحران وزن دارند یا نه، از این داده‌ها معلوم نمی‌شود.

مج
نویسندهمروا جهانبخش

خبرنگار و تحلیلگر بازارها با تمرکز بر بازارهای مالی و انرژی. حوزه پوشش اصلی او تورنتو، کانادا است و گزارش‌ها را با تأکید بر داده‌های قابل‌راستی‌آزمایی، زمینه محلی و تفکیک روشن خبر از تحلیل تهیه می‌کند.

دیدگاه خود را بنویسید

برای دادن دیدگاه، عضو رونما شویدساخت حساب رایگان است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

از مهم‌ترین خبرها عقب نمانید

خلاصه مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌های رونما را دریافت کنید.

تازه‌ترین‌ها در انرژی

تحلیل‌ها و خبرهای تازه‌ی همین دسته را دنبال کنید.

مشاهده بیشتر

از مهم‌ترین خبرها و تحلیل‌ها عقب نمانید

خلاصه خبرها و تحلیل‌های رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

ادامه مسیرخبر بعدی خودکار باز می‌شود
در حال بارگذاری خبر بعدی…
دنبال کنید
اقتصادگاز اروپا پس از افت نزدیک ۷ درصدی دوباره بالا رفت؛ بازار زمستان چه می‌گوید؟اقتصادبرنت به ۹۱٫۶۲ دلار رسید؛ مازاد عرضه چگونه بر درآمد نفتی ایران فشار می‌آورد؟انرژیدولت ایران برای زمستان کسری ۴۳۰ میلیون مترمکعبی گاز در روز پیش‌بینی کرده استاقتصادبرنت پایین‌تر از ۹۷ دلار ماند و مورگان استنلی پیش‌بینی ۲۰۲۶ را بالا برداقتصاددو مقام ایرانی از نگرانی تهران دربارهٔ ناآرامی در پی کمبود گاز می‌گوینداقتصادگلدمن ساکس میانگین برنت در ۲۰۲۷ را ۸۸ دلار پیش‌بینی کرداروپاآیا اروپا واقعاً وابستگی راهبردی به چین را کاهش داده است؟ آزمون مواد حیاتی و تراشه‌هاانرژیآژانس انرژی: تولید روزانه نفت ایران در اکتبر به ۱٫۸۶ میلیون بشکه رسیداقتصاداصابت پرتابه به نفتکش «دومینیکا پراسپریتی» در نزدیکی اماراتآمریکاسنای آمریکا لایحه اصلاح مجوز پروژه‌های انرژی را به بحث گذاشت