صادرات ایران به ترکیه و عمان رشد کرد، اما کانتینرهای معطل در پاکستان انباشته شده‌اند

صادرات ایران به ترکیه و عمان در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به دوره‌ی مشابه سال قبل بیشتر شده است؛ اما این رشد نشانه‌ی بهبود کل تجارت خارجی نیست. در همین حال، یکی از مسئولان انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران گفته شمار کانتینرهای ایرانی معطل در بنادر پاکستان به ۱۸ هزار رسیده است؛ رقمی که مستقل تأیید نشده است.

محاصره‌ی دریایی بنادر ایران و اختلال در مسیرهای تجاری، بخشی از تجارت خارجی را به مسیرهای زمینی و کشورهای همسایه کشانده است. بر پایه‌ی آمار سازمان توسعه‌ی تجارت ایران، در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ صادرات به ترکیه ۵۹ درصد و به عمان ۲۳ درصد بیشتر از دوره‌ی مشابه سال قبل بوده است. مقام‌های تجاری گفته‌اند برای جبران مشکلات جنوب، برخی محدودیت‌های مرزی زمینی کاهش یافته است.

کانتینرهای معطل و هزینه‌هایی که از کرایه فراتر می‌رود

بر پایه‌ی روایت یکی از اعضای هیئت مدیره‌ی انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران که با خبرگزاری مهر گفت‌وگو کرده، شمار کانتینرهای ایرانی معطل در پاکستان نخست ۳ هزار، سپس ۸ هزار و در نهایت ۱۸ هزار اعلام شده است. تفکیک این کانتینرها میان خالی، بارگیری‌شده و در انتظار ترخیص روشن نیست و این رقم به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده است. با این حال، افزایش پیاپی آن نشان می‌دهد اختلال لجستیکی از چند محموله‌ی منفرد فراتر رفته است.

هزینه‌ها نیز بالا رفته است. به گزارش‌های منتشرشده، برای برخی محموله‌ها در پاکستان هزینه‌ی انبارداری و سایر هزینه‌ها از ۲۵ هزار دلار گذشته و به ارزش خود کالا نزدیک شده است. همچنین شرکت‌های ایرانی برای یافتن ظرفیت حمل‌ونقل جایگزین از راه ترکیه با مشکل روبه‌رو هستند و بعضی محموله‌ها با هزینه و تأخیر بیشتر به مسیر زمینی منتقل شده‌اند.

در سوی واردات و صادرات، یک فعال تجارت خارجی در تهران گفته است واردات مواد اولیه کم‌تر شده و آنچه وارد می‌شود گران‌تر است. او کاهش فعالیت صادرکنندگان را به معنای ورود کم‌تر ارز به کشور دانسته و گفته این عوامل با هم محیطی تورمی ساخته‌اند. این دیدگاه یک نظر شخصی است و با آمار رسمی تجارت خارجی ماهانه سنجیده نشده است.