
عراق میان نفت هرمز و مرز ایران: تفاهم بغداد با واشنگتن چه هزینهای دارد؟ | تحلیل
فؤاد حسین از تفاهم نفتی عراق با آمریکا و درخواست بستن گذرگاههای مرزی با ایران گفته است. این تحلیل نسبت این دو موضوع و هزینهی هر کدام برای بغداد را میسنجد.
تصویر آرشیوی (۱۱ نوامبر ۲۰۰۵) از نفتکش در پایانه نفتی البصره؛ عکس: Eben Boothby، نیروی دریایی آمریکا (اثر دولت فدرال آمریکا، مالکیت عمومی)، از Wikimedia Commons. مربوط به رویداد امروز نیست.
فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، روز ۸ نوامبر ۲۰۲۶ در گفتوگو با الجزیره دو چیز را کنار هم گفت: بغداد با واشنگتن درباره صادرات نفت از تنگه هرمز به «تفاهمهایی» رسیده و وزارت خزانهداری آمریکا هم خواسته است عراق همه گذرگاههای مرزی با ایران را جز دو گذرگاه ببندد. پرسش این تحلیل ساده است: این دو موضوع چه نسبتی با هم دارند و بغداد برای هر کدام چه چیزی را در معرض خطر میگذارد؟
در این تحلیل میخوانید
آنچه گفته شده و آنچه ثابت نشده
به نقل از رویترز، حسین گفت صادرات نفت عراق از یک خط کشتیرانی نزدیک عمان انجام میشود و زیانهای عراق از جنگ ایران و اختلال صادرات به ۶۰ میلیارد دلار رسیده است. این رقم برآورد خود وزیر است و منبع مستقلی برای آن ذکر نشده. به گفته مقامهای انرژی عراق، صادرات نفت در اکتبر به حدود ۳٫۵ میلیون بشکه در روز رسید؛ در سپتامبر ۲٫۶۵ میلیون بشکه بود (رویترز، ۸ نوامبر).
درباره مرز، حسین گفت یکی از دو گذرگاه باقیمانده در اقلیم کردستان است، بستن همه گذرگاههای رسمی و غیررسمی دشوار است و بغداد هنوز با آمریکا گفتوگو میکند. گذرگاه الشیب پیشتر برای بازنگری امنیتی بسته شده و، به نوشته رویترز-جروزالمپست، تهران از نبود اطلاعرسانی پیشین انتقاد کرده است.
اما همهی اینها روایت یک مقام عراقی است. نه خزانهداری آمریکا درخواست را تأیید کرده، نه متن تفاهم منتشر شده، نه معلوم است کدام دو گذرگاه میمانند، و در گزارشهای خواندهشده واکنش ایران به ترتیبات هرمز نیامده است. فرق مهم دیگر هم هست: در آوریل ۲۰۲۶ سخنگوی وزارت نفت عراق از «تفاهم با دو طرف آمریکایی و ایرانی» برای دورزدن محاصره گفته بود (الأهرام آنلاین، ۱۴ آوریل). این بار، دستکم در گزارشهای موجود، فقط از آمریکا نام برده شده است.
سازوکار: چرا بغداد هر دو را با هم میشنود
درآمد نفتی بخش اصلی بودجهی عراق است. وزارت نفت در آوریل گفته بود حدود ۹۰ درصد درآمد بودجه از نفت میآید و درآمد در مارس بیش از ۷۰ درصد نسبت به فوریه افت کرده بود؛ این آمار قدیمی است و وضعیت امروز نیست، اما وابستگی ساختاری را نشان میدهد. پس هر مسیر امن برای نفت برای بغداد حیاتی است.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- خبرگزاری AFP
- منبع رسمی U.S. Department of the Treasury
- منبع تکمیلی رویترز (از طریق gCaptain) — تفاهم عراق و آمریکا درباره صادرات نفت از هرمز، ۸ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی رویترز (از طریق جروزالمپست) — زیان ۶۰ میلیارد دلاری عراق و درخواست بستن گذرگاهها، ۸ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی مدیالاین — تجارت سایهی عراق و ایران، ۳ سپتامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی میدل ایست مانیتور (مقالهی نظری) — تجارت زمینی ایران با همسایگان، ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی الأهرام آنلاین (AFP) — تفاهمهای عراق برای دورزدن محاصره، ۱۴ آوریل ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Critical Threats — Iran Update، ۸ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در تحلیل
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










