
مهار گرمایش جهان پنج سال درجا زد؛ سیاستهای فعلی در مسیر ۲٫۷ درجهای
گزارش تازه Climate Action Tracker میگوید سیاستهای فعلی جهان گرمایش پایان قرن را در مسیر ۲٫۷ درجه نگه داشتهاند و شکاف اجرا با تعهدها پابرجاست.
تصویر آرشیوی از نشست وزیران انرژی ریاست کاپ۳۱ در آنتالیا، ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶. عکس: Necati Savas / اتحادیه اروپا، ۲۰۲۶؛ مجوز CC BY 4.0.
تازهترین ارزیابی «کلایمت اکشن ترکر» نشان میدهد پیشرفت جهان در محدود کردن گرمایش زمین برای پنجمین سال پیاپی متوقف مانده است. این ارزیابی که ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ همزمان با کنفرانس اقلیمی کاپ۳۱ در آنتالیا منتشر شد، برآورد میکند ادامه سیاستهای فعلی، دمای متوسط جهان را تا پایان قرن حدود ۲٫۷ درجه سانتیگراد بالاتر از دوره پیشاصنعتی میبرد.
در این خبر بینالمللی میخوانید
این عدد با سناریوی تحقق کامل اهداف اعلامشده کشورها یکسان نیست. کلایمت اکشن ترکر میگوید اگر دولتها اهداف ملی ۲۰۳۰ و ۲۰۳۵ خود را واقعاً اجرا کنند، برآورد گرمایش به حدود ۲٫۶ درجه میرسد. تحقق تعهدهای بلندمدت، از جمله هدفهای خالص صفر، این برآورد را به ۲٫۱ درجه کاهش میدهد و خوشبینانهترین سناریو، با اجرای کامل همه تعهدها، عدد ۱٫۹ درجه را نشان میدهد.
شکاف میان تعهد و اجرای واقعی
پیام اصلی گزارش، فاصله میان وعدههای سیاسی و سیاستهای اجراشده است. برآورد مربوط به «سیاستهای فعلی» نسبت به سال گذشته اندکی بدتر شده و از ۲٫۶ به ۲٫۷ درجه رسیده است؛ در مقابل، سناریوی تعهدهای بلندمدت از ۲٫۲ به ۲٫۱ درجه بهبود یافته است. به بیان دیگر، هدفهای روی کاغذ کمی بهتر شدهاند، اما اجرای روزمره دولتها هنوز با آنها هممسیر نیست.
این پایش مستقل میگوید برخی پیشرفتها در انرژی پاک و برقیسازی با عقبگردهای همزمان، توسعه سوختهای فسیلی و تأخیر در اجرای سیاستها خنثی شده است. گزارش تازه یک پیشبینی قطعی هواشناختی یا ارزیابی رسمی سازمان ملل نیست؛ مجموعهای از سناریوهای مدلسازیشده است که بر پایه سیاستها، هدفها و تعهدهای اعلامشده کشورها ساخته شده و نتیجه آن به میزان اجرای واقعی این تصمیمها بستگی دارد.
آستانه ۱٫۵ درجه چه وضعی دارد؟
بر اساس این ارزیابی، عبور از آستانه ۱٫۵ درجه احتمالاً در حوالی سال ۲۰۳۰ رخ میدهد و جلوگیری کامل از این عبور دیگر بسیار دشوار شده است. با این حال، شدت و مدت عبور هنوز قابل کنترل است؛ بنابراین تفاوت میان مسیر ۱٫۹، ۲٫۱ یا ۲٫۷ درجهای برای خسارتهای انسانی، امنیت غذایی، منابع آب و کشورهای جزیرهای تفاوتی اساسی ایجاد میکند.
کلایمت اکشن ترکر برای نزدیکشدن دوباره به مسیر توافق پاریس، کاهش سریع انتشار و توقف عقبگردها را ضروری میداند. در محاسبات این نهاد، انتشار جهانی باید تا ۲۰۳۰ سالانه حدود ۴ درصد کاهش یابد؛ سرعت کاهش در اوایل دهه ۲۰۳۰ به حدود ۷ درصد و در فاصله ۲۰۳۵ تا ۲۰۵۰ به حدود ۹ درصد در سال برسد. گذار از سوختهای فسیلی، کاهش متان، توسعه تجدیدپذیرها و برقیسازی، حفاظت از جنگلها و استفاده مکمل از حذف کربن، پنج محور اصلی پیشنهادشدهاند.
چرا این گزارش اکنون مهم است؟
انتشار گزارش در میانه کاپ۳۱ فشار بر دولتها را افزایش میدهد تا به جای افزودن هدفهای دوردست، برنامههای اجرایی کوتاهمدت و قابل سنجش ارائه کنند. اختلاف یکدهم درجه در مدلها ممکن است کوچک به نظر برسد، اما در مقیاس جهانی میتواند به افزایش محسوس جمعیت در معرض گرمای شدید، خشکسالی، سیلاب و بالا آمدن سطح دریا منجر شود.
نتیجه کلیدی این است که مسیر نهایی هنوز از پیش تعیین نشده است: سیاستهای فعلی جهان را به ۲٫۷ درجه نزدیک میکنند، اما اجرای کامل تعهدهای موجود میتواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد. عدم قطعیت اصلی نه در جهت خطر، بلکه در سرعت عمل دولتها و دوام سیاستهاست.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در ترکیه
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










