
جنگ و محاصرهٔ دریایی جیب چه کسانی را پر کرده؟ ارقام سود شرکتهای انرژی و جای ایران در این معادله
گزارشهای مالی شورون، اکوینور، آرامکو و گلنکور از جهش سود در سایهٔ بحران هرمز خبر میدهند؛ برای ایران، محاصره و تحریم نقش واسطهها را پررنگتر کرده است.
تصویر آرشیوی، ۶ آوریل ۲۰۲۳، ساحل کرواسی؛ عکس Jernej Furman، مجوز CC BY 2.0. این تصویر مربوط به رویداد امروز یا تنگه هرمز نیست. برش تصویر: ۱۶:۹.
بحران تنگهٔ هرمز و محاصرهٔ دریایی ایران فقط قیمت بنزین را بالا نبرده؛ در گزارشهای مالی شرکتهای انرژی و کشتیرانی، سودهای بیسابقهای دیده میشود. در همان حال، تحریم و محاصره برای ایران نقش واسطهها و شبکههای جایگزین فروش را پررنگتر کرده است. ارقام زیر از گزارشهای مالی و نهادهای بینالمللی است؛ ارزش قرارداد یا سفارش با سود خالص یکی نیست و نتیجهگیری دربارهٔ انگیزهٔ کسی برای ادامهٔ جنگ از آنها برنمیآید.
در این خبر اقتصادی میخوانید
اختلال در عرضه چقدر بود؟
بانک تسویه حسابهای بینالمللی برآورد کرده جنگ، عرضهٔ روزانهٔ بیش از ۱۰ میلیون بشکه نفت، حدود ۱۳ درصد عرضهٔ عادی، را مختل کرد. آژانس بینالمللی انرژی نیز برای مهار بحران، عرضهٔ ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری را تصویب کرد؛ حجمی معادل حدود ۲۰ روز عبور عادی نفت و فرآوردهها از هرمز پیش از جنگ.
چه کسانی از بالا رفتن قیمتها سود بردند؟
سود خالص سهماههٔ سوم شورون از ۳٫۵۴ میلیارد دلار در سال گذشته به ۹٫۹ میلیارد دلار رسید. سود عملیاتی تعدیلشدهٔ اکوینور نروژ تقریباً دو برابر و به ۱۲٫۳۵ میلیارد دلار رسید و سود پالایشی تعدیلشدهٔ آرامکو ۲۳۴ درصد بالا رفت. گلنکور در نیمهٔ نخست ۲۰۲۶ از فعالیتهای بازاریابی و معاملاتی ۳٫۳ میلیارد دلار سود عملیاتی تعدیلشده گزارش کرد؛ رقم دورهٔ مشابه سال قبل ۴۰ میلیون دلار بود. فرانتلاین هم در سهماههٔ دوم میانگین درآمد روزانهٔ نفتکشهای غولپیکرش را ۱۵۲ هزار و ۷۰۰ دلار اعلام کرد و آن را بالاترین سود فصلی تاریخ خود دانست.
در سطح دولتها، نروژ پیشبینی درآمد نفت و گاز ۲۰۲۶ را حدود ۲۹ درصد، از ۵۵۷٫۴ به ۷۲۱٫۱ میلیارد کرون بالا برد. برآورد مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک هم میگوید گرانشدن نفت و گاز در شش ماه نخست جنگ، درآمد صادرات دریایی سوختهای فسیلی روسیه را حدود ۳۵٫۹ میلیارد دلار بیشتر کرده است.
ایران در این معادله کجاست؟
هرچه مسیرهای رسمی فروش نفت و انتقال پول محدودتر شود، کانالهای جایگزین ارزشمندتر میشود. وزارت خزانهداری آمریکا در گزارشهای ۲۰۲۶ از شبکههایی با شرکتهای پوششی در امارات و هنگکنگ پرده برداشته که بهادعای این وزارتخانه جابهجایی درآمد نفتی ایران را آسان میکنند. بر پایهٔ یک گزارش خبری در سپتامبر، سازوکاری میان ایران و چین درآمد فروش نفت را به اعتبار خرید کالای چینی تبدیل میکند و به گفتهٔ منابع آن گزارش، حدود ۲ تا ۲٫۵ میلیارد دلار طی یک سال از این مسیر جابهجا شده است. این ارقام از منابع ثانویه است و مستقل راستیآزمایی نشده.
دونالد ترامپ هم ادعا کرده کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس ترجیح میدهند وضع موجود، یعنی ادامهٔ محاصرهٔ دریایی، حفظ شود. این ادعای او است و سند مستقلی برای آن در دست نیست.
پس نتیجه چیست؟
برای شرکتهای انرژی خارج از منطقه، اختلال عرضه به سودهای بزرگتر تبدیل شده؛ برای ایران، محاصره و تحریم هزینهٔ معامله را بالا برده و نقش واسطهها را بیشتر کرده است. اینکه این منافع در تصمیمهای سیاسی دربارهٔ پایان بحران وزن دارند یا نه، از این دادهها معلوم نمیشود.
منابع
- منبع رسمی U.S. Department of the Treasury
- منبع تکمیلی یورونیوز فارسی — وقتی همه نگران گرانی بنزین نیستند؛ چه کسانی از تداوم «نه جنگ، نه صلح» سود میبرند؟ — ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در انرژی
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










